|
ÖZET: Doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personelin hakedişlerinin, belediye şirketine vergi ve sosyal güvenlik primi tutarlarından eksik ödendiği tespit edilmiştir. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde, belediyeler kendi şirketlerinden personel alımı yapabilmekte, ancak bu süreçte hakedişlerin sosyal güvenlik primleri ve vergi yükümlülükleri zamanında yerine getirilememektedir. Bu durum, borçların birikmesine ve yapılandırılarak zamlı ödenmesine yol açmaktadır.
Yapılan incelemeler, belediyelerin kendi şirketlerine sağladığı ödemelerin yalnızca net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisinden oluştuğunu göstermektedir. Sosyal güvenlik primleri ve vergi tutarları, zamanında ödenmediği için gecikme zammı uygulanmakta ve bu da belediyenin mali yükünü artırmaktadır. Ayrıca, bazı taşınmazların hazineye ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilmesi gibi sonuçlar doğurmaktadır. Sonuç olarak, belediye şirketine ödenmesi gereken personel hizmet bedellerinin hesaplanmasında, yalnızca net ücret üzerinden değil, aynı zamanda sosyal güvenlik primleri ve vergi tutarlarının da dikkate alınarak ödenmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, hem borçların zamanında ödenmesini sağlayacak hem de belediye bütçesine olan yükü azaltacaktır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Hakedişlerin Belediye Şirketine Vergi ve Sigorta Primi Kadar Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçilere yönelik olarak Şirkete ödenmesi gereken hakedişlerin sosyal güvenlik primi ve vergi tutarı kadar eksik ödendiği, dolayısıyla Şirket tarafından söz konusu yükümlülükler ilgili kurumlara zamanında ödenemeyerek biriktiği, bunun sonucunda ise söz konusu borçların yapılandırılarak zamlı olarak ödendiği görülmüştür.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde; belediyenin kendi şirketlerinden temin ettiği personele yönelik olarak yaptığı ödemeler net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisi toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden olan sosyal güvenlik primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin sosyal güvenlik primleri ile ücretlerinden kesilen gelir ve damga vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan şirket işçileri için Belediye Şirketine hakedişlerin eksik ödenmesi sonucunda doğan vergi ve sosyal güvenlik prim borçları nedeniyle söz konusu borçlara mahsuben bazı taşınmazlarını hazineye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna devredildiği tespit edilmiştir.
İdare tarafından benimsenen bu yaklaşım sonucunda alacaklı kamu idarelerine ödenmesi gereken borçlar gecikmeye uğramakta ve bu gecikme dolayısıyla söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar nihayetinde İdare tarafından ödenmekte ve bu nedenle İdare bütçesine fazladan külfet getirmektedir.
Sonuç olarak, Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret, bireysel emeklilik tutarı ve icra kesintisi toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, ilgili kamu idarelerine ödenmesi gereken ve hakedişin gider kalem olanlarından SGK pirimi ve çeşitli vergi tutarlarının dâhil edilerek ödenmesi gerekmektedir.