|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarında yasal düzenlemelere aykırı uygulamalara dikkat çekmektedir. İdarenin, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale yöntemleri yerine, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla alımları kısımlara bölerek doğrudan temin yolunu tercih ettiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkeleri gözetmesini zorunlu kılmaktadır.
Ayrıca, 2024 yılı için belirlenen doğrudan temin parasal limiti 622.756 TL olarak belirlenmiştir. İlgili tebliğlerde, bu limitler dâhilinde yapılan alımların ihale usullerine tabi olması gerektiği vurgulanmaktadır. İnceleme sonucunda, idarenin 2024 yılı boyunca toplam 7.381.284,96 TL tutarında yazıcı toner ve bilgisayar malzemesi alımını, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği ve bu işlemleri kısımlara bölerek limitlerin altında kalmaya çalıştığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, idarenin yasal düzenlemelere uygun hareket etmesi ve ihtiyaçların önceden planlanarak uygun ihale yöntemleriyle temin edilmesi gerekmektedir. Bu tür uygulamalar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve kamuoyunun güveni açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal Alımına Yönelik İhtiyaçların Kısımlara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin Yoluyla Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından mal ve hizmet alımlarının parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölündüğü, bu suretle alımların 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usulleri yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ifade edilmiştir.
Diğer yandan Kanun’un “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılacak alımlar için parasal limitler öngörülmüş olup 24.01.2024 tarih ve 32439 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/1 nolu Kamu İhale Tebliği ile bu limit, büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idareler için 622.756 TL olarak belirlenmiştir
11.07.2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 01.02.2024 tarihinde yürürlüğe giren Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında; “Parasal limitler dâhilinde yapılacak alımlarda, piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda bu limitlerin aşılacağının tespit edilmesi halinde, ihtiyacın Kanunun ilgili hükümlerine göre ihale yoluyla temin edilmesi gerekir.” ve aynı maddenin 4’ncü fıkrasında; “Kanunun 18 inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçlar, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemez.” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, İdarenin 2024 yılı boyunca toplam 7.381.284,96 TL tutarında ve aynı kapsamdaki yazıcı toner ve bilgisayar malzemesi alımlarında ihale yöntemini tercih etmeyip, 2024 yılı doğrudan temin üst sınırı olarak belirlenen parasal limitin altında kalacak şekilde kısımlara bölerek aynı firmadan doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile birlikte 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uyması esastır. Bu nedenle, aynı nitelikteki veya işlevsel bütünlük arz eden alımların, doğrudan temin limitleri altında kalmak amacıyla kısımlara bölünmesi mevzuata aykırı olup, bunun yerine ihtiyaçların önceden planlanarak 4734 sayılı Kanun’da belirtilen uygun ihale usulleriyle temin edilmesi gerekmektedir