|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal ve hizmet alımlarının, belirlenen parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara ayrılarak doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, eşik değerlerin altında kalmak için mal ve hizmet alımlarının kısımlara bölünemeyeceğini belirtmektedir. Ayrıca, 22’nci maddede büyükşehir belediyeleri için doğrudan temin limiti 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda, belirtilen limitin altında kalan ihtiyaçlar için ilan yapılmaksızın doğrudan temin yöntemi kullanılabilecektir.
Ancak, açık ihale usulü ile temin edilmesi gereken ihtiyaçların, Kanun’un belirlediği parasal sınırlar altında kalacak şekilde kısımlara bölünmesi, yasalara aykırılık teşkil etmektedir. 2024 yılı içinde doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlar arasında kırtasiye malzemeleri, bayraklar, spor malzemeleri ve elektrik malzemeleri yer almakta olup, bu alımların Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, rekabetin sağlanması, eşit muamele ilkesinin gözetilmesi ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla, benzer nitelikteki işlerin Kamu İhale Kanunu’na uygun şekilde açık ihale usulüyle gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Doğrudan temin yönteminin ise yalnızca belirlenen şartlar çerçevesinde kullanılması gerekmektedir. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek, açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun, “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“(…) Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez. Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir.”,
“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; “Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar, diğer idarelerin beş milyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.” hükümleri yer almaktadır.
Kanun’da yer alan eşik değerler ve parasal limitlerin 01.02.2024 tarihinden itibaren uygulanması ile ilgili olarak, 24.01.2024 tarihli ve 32439 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/1 No.lu Kamu İhale Tebliğinde, 2024 yılı doğrudan temin limiti büyükşehir sınırı dahilinde bulunan idareler için 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir.
Buna göre büyükşehir sınırı dahilinde bulunan idareler, 622.756,00 TL altındaki ihtiyaçları için ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin yöntemine başvurabileceklerdir.
4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımlarının, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.
Belediye tarafından 2024 yılında doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların incelenmesi neticesinde, dağıtılmak üzere alınan kırtasiye malzemeleri, bayrak alımları, çanta, makine ve spor malzemeleri, baskı ve broşür alım işleri, elektrik, hırdavat ve temizlik malzemesi mal alımlarının Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usulleri ile alınması gerekirken, aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere kısımlara bölünerek Kanun’da özel alım usulü olarak belirtilen doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Tablo 12: Yapılan Alımlara Ait Örnek Tablo
| Yevmiye No |
Yevmiye Tarihi | Açıklama | KDV hariç Fatura Tutarı (TL) |
| 12400 | 23.09.2024 | Muhtelif toner alımı | 509.287,00 |
| 11612 | 5.09.2024 | Toner Ve Muhtelif Malzeme Alımı | 457.468,00 |
| 10026 | 26.07.2024 | Toner Talebi | 530.853,00 |
| 8393 | 14.06.2024 | Muhtelif Malzeme Alımı Ve Toner Talebi | 478.973,00 |
| 17037 | 27.12.2024 | ARAÇ BAKIM VE ONARIM. | 516.000,00 |
| 17036 | 27.12.2024 | BAKIM VE ONARIM. | 256.000,00 |
| 16957 | 26.12.2024 | ARAÇ BAKIM VE ONARIM. | 456.350,00 |
| 16956 | 26.12.2024 | ARAÇ BAKIM VE ONARIM. | 551.360,00 |
| 16955 | 26.12.2024 | ARAÇ BAKIM VE ONARIM. | 564.950,00 |
| 16954 | 26.12.2024 | ARAÇ BAKIM VE ONARIM. | 608.650,00 |
| 16480 | 18.12.2024 | Malzeme Alım İşi | 577.500,00 |
| 16481 | 18.12.2024 | Bakım Onarım İşi | 562.500,00 |
| 15993 | 11.12.2024 | Malzeme alım işi. | 567.500,00 |
| 14476 | 13.11.2024 | Mal alımı | 540.000,00 |
| 11610 | 5.09.2024 | Mal alımı | 595.200,00 |
Rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin, 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi ve doğrudan temin yönteminin Kanun’da belirtilen amacına ve şartlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.