|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin doğrudan temin ve pazarlık usulüyle gerçekleştirdiği mal alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesi, idarelerin bütçelerine ayrılan ödeneğin %10’unu aşan harcamalar için önceden Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, 2024 mali yılı bütçesinde belirlenen ödeneklerin önemli bir kısmının bu kurala uygun olarak kullanılmadığı görülmüştür.
Bütçede mal alımları için ayrılan 331.212.000 TL’lik ödeneğin %25,67’sine denk gelen 85.005.695,84 TL’lik harcama yapılırken, hizmet alımları için ayrılan 764.539.000 TL’lik ödeneğin %15,70’ine karşılık gelen 120.027.013,83 TL’lik harcama gerçekleştirilmiştir. Bu durum, toplam mal ve hizmet alım bedellerinin yıllık bütçe ödeneğinin %10’unu aştığını ve bu aşım için gerekli onayın alınmadığını ortaya koymaktadır. Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bulgularla karşılaşılmış, ancak idare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır. Kamu İdaresi, bu durumun tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, mal ve hizmet alım bedellerinin yıllık bütçe ödeneğinin %10’unu aşmaması ve aşım durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınması gerekliliği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımı İşlerinde Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Doğrudan temin ve pazarlık usulü uyarınca parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımlarının mevzuatta öngörülen %10 sınırı aşmasına rağmen Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, “31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamalarının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesine göre; idarelerin parasal limitler dâhilinde yapacakları harcamalar yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’una kadar olabileceği ve söz konusu oran hesaplanırken kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarı dikkate alınacağı ve mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı hesaplanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları alımlara ilişkin bir sınır bulunduğu, parasal limitlerin tespitinde bütçeye konulan ödeneklerin toplam tutarının değil, ödenek hangi amaçla bütçeye konulmuş ise o amaç için konulmuş ödeneğin toplam tutarının dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu sınırın aşılacağının öngörülmesi halinde ise, Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınmalıdır.
Yapılan incelemede, 2024 mali yılı bütçesinde, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında mal alımları için toplam 331.212.000 TL ödenek ayrılmasına rağmen, 85.005.695,84 TL (%25,67) mal alımı yapılmıştır. Hizmet alımları için toplam 764.539.000 TL ödenek ayrılmasına rağmen 120.027.013,83 TL (%15,70) hizmet alımı yapılmıştır. Mal ve hizmet alım bedellerinin (205.032.709,67 TL) yıllık bütçe ödeneğinin (1.095.751.000 TL) %10’unu aştığı, buna karşılık aşılan kısım için Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadığı tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkinKamu İdaresi cevabında, bulguya konu hususun tekrar etmemesi için gerekli tedbirlerin alınacağını belirtmiştir.
Sonuç olarak, mal ve hizmet alım bedellerinin yıllık bütçe ödeneğinin %10’unu aşmaması, aşılan kısım için Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınması gerekmektedir.