|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde bulunan konut, iş yeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergilerin tahakkuku, her yıl Ocak ayında yıllık tutarları itibarıyla yapılmalı ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmelidir.
Belediye sınırları içinde aktif olarak faaliyet gösteren 10.794 işyerinden yalnızca 4.517’sinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Önceki yıl yapılan Sayıştay denetiminde de benzer bir durum tespit edilmiş, ancak İdare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi, tahakkuku yapılmayan işletmelerin tespitine yönelik saha çalışmaları başlattığını açıklamıştır. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim ve tespitlerin düzenli bir şekilde yapılmaması, İdarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, mükellef işyerlerinin belirlenmesi ve verginin tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Vergi Dairesinden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısı 10.794 adet olmasına rağmen İdare tarafından Çevre Temizlik Vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 4.517 adet olduğu görülmüştür.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta; Çevre Temizlik Vergisi tahakkuku yapılmayan işletmelerin saha çalışması ile tespiti yapılarak, tahsilatının yapılması çalışmalarına başlandığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik Vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.