ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin peşin tahsil ettiği kira gelirlerinin muhasebe hesaplarında dönemsellik ilkesine uygun bir şekilde izlenmediği tespit edilmiştir. Belediyenin, 55.371.476,22 TL tutarındaki peşin kira gelirini, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarına kaydetmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, bu hesapların hangi gelirlerin izlenmesi gerektiği açıkça tanımlanmıştır.

Yönetmelik gereğince, peşin tahsil edilen gelirlerin gelecek aylara ait olan kısımları 380 No’lu hesapta, gelecek yıllara ait olan kısımları ise 480 No’lu hesapta muhasebeleştirilmelidir. Ancak yapılan incelemelerde, bu kayıtların yapılmadığı ve dolayısıyla mali tabloların hatalı bilgi sunduğu ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bu konuda gerekli önlemlerin alınacağına dair bir açıklama yapmıştır.

Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin uygun hesaplara kaydedilmemesi, mali tabloların yanıltıcı görünmesine yol açmakta ve bu durum, belediyenin mali durumu hakkında yanlış bir izlenim yaratmaktadır.

BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Muhasebe Hesaplarında Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından peşin tahsil edilen taşınmaz kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 286’ncı maddesinde; 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 335’inci maddesinde; 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Yönetmelik hükümleri ve muhasebenin temel ilkelerinden dönemsellik ilkesi gereği peşin tahsil edilmiş gelirlerden gelecek aylara ait olan tutarlar 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait tutarlar ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmelidir.

Yapılan incelemede, Belediyenin 55.371.476,22 TL tutarındaki kira gelirini peşin tahsil ettiği, yıl sonu bilançosunda 380 ve 480 No’lu hesaplara peşin tahsil edilen kira gelirlerine ilişkin herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Dolayısıyla gerekli kayıtların yapılmaması nedeniyle kurum mali tabloları hatalı bilgi vermektedir.

Kamu İdaresi cevabında, konu hakkında gereken hassasiyetin gösterileceği ve gerekli önlemlerin alınacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Belediye tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin gelecek aylara ve yıllara ait gelirler hesaplarına kaydedilmeden doğrudan gelir kaydedilmesi, faaliyet sonuçları tablosunda gelirlerin 55.371.476,22 TL fazla görünmesine, bilançoda ise 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarının 55.371.476,22 TL eksik görünmesine neden olmaktadır.