|
ÖZET: Mali kuruluşlara yatırılan sermaye hesaplarının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile İlbank Anonim Şirketi’nin kayıtları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. İlgili mevzuat gereği, belediye İller Bankası’nın ortakları arasında yer almakta olup, bu durumun gerektirdiği sermaye payı hesaplamaları doğru bir şekilde yapılmamıştır.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, belediyenin İller Bankası’ndaki sermaye payının her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen vergi gelirleri payları üzerinden artırılacağını belirtmektedir. Ancak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, mali kuruluşlara yatırılan sermaye tutarlarının, ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarıyla eşit olması gerekmektedir. 2024 yılı itibarıyla belediyenin İller Bankası’ndaki sermaye payı 11.376.543,15 TL iken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda yalnızca 2.101.664,41 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, belediyenin bilançosunda 9.274.878,74 TL tutarında bir hata yaratmaktadır. Dolayısıyla, mali kuruluşlara yatırılan sermaye tutarlarının mali tabloda yer alan tutarlarla uyumlu hale getirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarı ile İlbank Anonim Şirketi’nin modülünden elde edilen kayıtlarda İller Bankası sermayesine iştirak ettiği toplam sermaye tutarının birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında Bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla Belediye 6107 sayılı Kanun’un ilgili maddesi gereğince İller Bankası Anonim Şirketinin ortakları arasındadır. Söz konusu maddenin 3’üncü fıkrasında ise 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarın Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 178’inci maddesinde bu hesabın kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 180’inci maddesinde ise idarece verilen sermayenin yine bu hesaba borç kaydedileceği belirtilmiştir. Mahalli idarelerin, sermayesine iştirak edilen mali kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlarına ilişkin bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mali kuruluşların öz kaynak hesaplarındaki tutarlarla eşit olması gerekmektedir.
Belediyenin 2024 yılı itibarıyla İller Bankasındaki sermaye payı 11.376.543,15 TL iken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabında kayıtlı İller Bankası sermaye payı tutarı ise 2.101.664,41 TL’dir. Bu durum, belediyenin 2024 yılı bilançosunda 9.274.878,74 TL tutarında hataya neden olmaktadır.
Mali kuruluşlara yatırılan sermaye tutarının mali tabloda yer alan tutarla eşitliğinin sağlanması gerekmektedir.