|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın bazı alt hesaplarında tahakkuk kaydı yapılmadan önce tahsilat aşamasında alacak kaydı yapıldığı ve daha sonra toplu tahakkuk kaydı ile muhasebe denkliğinin sağlandığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 87. maddesi, gelir tahakkuklarının muhasebe işlem fişi ile kaydedilmesini ve gün içindeki gelirlerin gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 88. madde, gelir tahakkuk tutarlarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na borç, 600 Gelirler Hesabı’na ise alacak kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemeler, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın bazı alt hesaplarının tahakkuk kaydı olmaksızın tahsilat aşamasında alacak gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, muhasebe tekniğine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmekte ve yıl içinde alacak bakiyelerinin hatalı verilere yol açmasına neden olmaktadır. Ayrıca, tahsilat oranının %100 olarak görünmesi, mali tablo kullanıcıları için yanıltıcı bir durum yaratmaktadır. Sonuç olarak, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın mevzuata uygun bir şekilde yönetilmesi için, tahsilat kayıtlarından önce tahakkuk kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu, mali tablo kullanıcılarının doğru değerlendirmeler yapabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Faaliyet Alacaklarının Tahakkuk Esaslı Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının bazı alt hesaplarına, tahakkuk kaydı yapılmaksızın öncelikle tahsilat aşamasında alacak kaydı yapıldığı ve daha sonra toplu tahakkuk kaydı yapılarak muhasebe denkliğinin sağlandığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 87’nci maddesinde, ilgili servislerce tahakkuk bordroları ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkuklarının, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtlarının yapılacağı, gün içindeki gelirlerden alacak tahakkuklarının gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının işleyişini açıklayan 88’inci maddesinde ise gelir tahakkuk tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği; bu hesaptaki kayıtlı alacaklardan ise nakden veya mahsuben yapılan tahsilatların bu hesaba alacak ve ilgili hesaplara borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Buradan da anlaşılacağı üzere 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına, gelir tahakkuku sırasında öncelikle borç kaydı ile giriş yapılması ve daha sonra ilgili gelirin tahsilatı ile birlikte bu hesaba alacak kaydı yapılarak çıkışın sağlanması gerekmektedir.
Ancak, Kurumun muhasebe kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, aktif karakterli bir hesap olan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının bazı alt hesaplarının, tahakkuk kaydı yapılmaksızın önce tahsilat aşamasında alacak çalıştırıldığı ve daha sonra belli periyotlarla tahakkuk kaydı yapılarak muhasebe denkliğinin sağlandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabıyla ilgili alt hesapların yıl içinde muhasebe tekniğine aykırı olarak alacak bakiyesi verdiği ve bu suretle yapılacak dönem içi değerlendirmelerde mali tablo kullanıcılarına hatalı veri üretilmesine neden olunduğu görülmüştür. Bu durum, aynı zamanda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında tahsilat oranının hatalı olarak %100 görünmesine neden olmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar gereğince mali tablo kullanıcıları açısından dönem içi hatalı değerlendirme oluşmaması için aktif karakterli bir hesap olan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına mevzuata uygun olarak tahsilat kayıtlarından önce tahakkuk kayıtlarının yapılması gerekmektedir.