ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gerçekleştirdiği yapım işlerinde, yükleniciler tarafından düzenlenen bütün riskler sigorta poliçelerinde bazı risk kalemlerine %2’yi aşan muafiyet oranlarının uygulandığını ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddesi, tüm riskler için muafiyet oranının azami %2 olarak belirlenmişken, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör gibi riskler için koasürans oranının %20’yi geçemeyeceğini vurgulamaktadır. Bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmaması gerektiği belirtilmiştir.

Denetimlerde, sigorta poliçelerinde bakım devresi, yangın, hırsızlık, üçüncü şahıs mali mesuliyet hasarları gibi durumlar için %10 muafiyet oranı uygulandığı tespit edilmiştir. Bu durum, Genel Şartname’de belirtilen sigorta teminatlarının yetersiz kalmasına neden olmaktadır. 2023 yılı raporunda bu bulguya yer verilmesine rağmen, İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır. Kamu İdaresi, belirtilen tespitlere uygun hareket edileceğini ifade etmiştir.

Sonuç olarak, bütün riskler sigorta poliçelerinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen azami muafiyet oranlarının aşılması, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte, Kurumun karşılaşabileceği riskleri artırmaktadır. İstenmeyen risklerin gerçekleşmesi durumunda, sigorta, sigortalı, Kurum ve üçüncü kişiler arasında hukuki ve mali ihtilafların önlenmesi amacıyla, %2’yi aşan muafiyet oranlarının belirlenmemesi önem arz etmektedir.

BULGU: Bütün Riskler Sigorta Poliçelerinde Muafiyet Oranlarının Hatalı Uygulanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kurum tarafından gerçekleştirilen çeşitli yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olduğu; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu; bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde; Kurum tarafından ihale edilen ve sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ilişkin bütün riskler sigorta poliçelerinde bakım devresi, yangın ve hırsızlıkta meydana gelebilecek hasarlar ile üçüncü şahıs mali mesuliyet hasarı ve diğer inşaat hasarları için %10 muafiyet oranı uygulandığı, poliçelerin bu halleri ile Genel Şartname’de detaylı olarak anlatıldığı şekilde iş ve işyerleri ile içinde bulunan değerleri ifade edilen risklere karşı gerektiği gibi sigorta teminatı kapsamına almadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu tespite 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer verilmesine rağmen İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilmediği görülmüştür.

Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.

Bütün riskler sigorta poliçelerinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen uygulanabilecek azami muafiyet oranlarının üzerinde oranlar belirlenmiş olması yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakta ancak yüklenici tarafından bizzat karşılanması gereken kısmın artmasına sebebiyet vererek Kurumun karşılaşabileceği riski yükseltmektedir.

Sonuç olarak, istenmeyen risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı, sigortalı, Kurum ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafların önüne geçmek adına yapım işlerine ait inşaat sigortalarında %2’den fazla muafiyet oranı belirlenmemesi gerekmektedir.