ÖZET: Pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalelerde şikâyet sürelerinin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak belirlenen şikâyet sürelerini ihlâl ettiğini ortaya koymaktadır. Bu kanuna göre, belirli parasal limitlerin altında kalan ihalelerde en az üç istekli davet edilerek yeterlik belgeleri ve fiyat teklifleri alınmalıdır. Ancak, yapılan incelemelerde, bu süreçte şikâyet başvuru sürelerinin göz ardı edildiği görülmüştür.

Kanunun 55. maddesi, şikâyet başvurularının ihale sürecindeki hukuka aykırılık iddialarına dayalı olarak belirli süreler içinde yapılmasını öngörmektedir. Özellikle, 21’inci maddenin (f) bendine göre yapılan ihalelerde şikâyet başvuru süresi on gün olarak belirlenmiştir. Ancak, denetim raporunda yer alan örneklerde, bu sürelerin ihlal edildiği ve idarenin gerekli düzeltici önlemleri almadığı belirtilmiştir.

Kamu idaresi, gelecekteki ihalelerde şikâyet başvuru sürelerine dikkat edileceğini ve ilgili yönetmelik hükümlerinin uygulanacağını ifade etmiştir. İdarenin ihtiyaçlarının zamanında karşılanabilmesi ve hukuki sorunların önlenmesi adına, şikâyet başvuru sürelerinin gözetilmesi ve isteklilerin ihale süreçlerine uygun şekilde davet edilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Pazarlık Usulü İle Yapılan İhalelerde Şikâyet Sürelerinin Gözetilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından parasal limit dâhilinde yapılan pazarlık usulü ihalelerde, şikâyet sürelerinin gözetilmediği görülmüştür.

Kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usuller 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirlenmiştir.

Yaklaşık maliyeti, mezkûr Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen parasal limitin altında kalan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında pazarlık usulü uygulanabilecektir. Bu kapsamda yapılacak ihalelerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenecektir.

Kanun’un 55’inci maddesinde şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı; ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği belirtilmiştir. Buna göre, 21’inci maddenin (f) bendine göre yapılacak ihaleler için 10 günlük şikâyet başvurusu süresi öngörülmüştür.

İdarenin yapmış olduğu ve şikâyet başvuru sürelerini gözetmediği ihalelerinden bazıları aşağıdaki gibidir.

Tablo 8: Şikayet Başvuru Süreleri Gözetilmeyen İhaleler

İhale Kayıt
Numarası
İşin Adı Davet Tarihi İhale Tarihi
2024/72096 Muhtelif Ahşap Malzeme 22.01.2024 25.01.2024
2024/76023 Seyir Terası ve Giriş Takları Alımı 23.01.2024 29.01.2024
2024/70371 Ahşap Güvenlik Kulübesi, Büfe ve Mescit Alımı 19.01.2024 23.01.2024
2024/1255679 3 Ay Süreli Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı 20.09.2024 24.09.2024

Yapılan incelemede, tabloda örnekleri görüldüğü üzere, parasal limit kapsamında yapılan pazarlık usulü ihalelerde, doküman almaya ve teklif vermeye davet edilen istekliler için şikâyet başvuru sürelerinin gözetilmediği tespit edilmiştir.

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak yapılacak ihalelerde şikayet başvuru sürelerinin gözetileceğini ve isteklilerin doküman almaya ve teklif vermeye davet edilmesine dair Yönetmelik hükümlerinin göz önünde bulundurularak işlem yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, İdare ihtiyaçlarının zamanında ve uygun şartlarda karşılanması ve hukuki ihtilafa düşülmemesi için ihalelerde şikâyet başvuru süreleri gözetilerek isteklilerin doküman almaya ve teklif vermeye davet edilmesi gerekmektedir.