ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin sermaye giderleri bütçesinde ödeneklerin üzerinde harcama yapıldığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 20. maddesi, kamu idarelerinin bütçelerinde belirlenen ödeneklerin üzerinde harcama yapmalarını yasaklamaktadır. Bu kanun, bütçeyle tahsis edilen ödeneklerin yalnızca belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanılmasını öngörmektedir. Ayrıca, harcama yetkilileri, kendilerine verilen ödenek tutarını aşamayacakları gibi, ödenek üstü harcama yapanlar hakkında para cezası uygulanacağı da belirtilmiştir.

Yapılan denetim sonucunda, sermaye giderleri bütçesinde toplamda 180.533,03 TL tutarında ödenek üstü harcama gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını tehlikeye atmaktadır. Dolayısıyla, bütçe hedeflerine ve tutarlarına sadık kalınması, kamu mali yönetiminin sağlıklı işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. Kamu idarelerinin bütçe disiplinine uyması, mali sürdürülebilirlik açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Ödenek Üstü Harcama Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Sermaye giderleri bütçe tertibine tahsis edilen ödeneğin üzerinde harcama yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun;

“Ödeneklerin Kullanılması” başlıklı 20’nci maddesinin (d) bendinde;

“Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır. Ancak, ait olduğu malî yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir.”

“Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin son fıkrasında;

“Harcama yetkilileri bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle kendisine ödenek verilen harcama yetkilileri ise tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir.”

“Ödenek üstü harcama” başlıklı 70’inci maddesinde ise;

“Kamu zararı oluşturmamakla birlikte bütçelere, ayrıntılı harcama programlarına, serbest bırakma oranlarına aykırı olarak veya ödenek gönderme belgelerindeki ödenek miktarını aşan harcama talimatı veren harcama yetkililerine, her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemeler toplamının iki katı tutarına kadar para cezası verilir.” denilmektedir.

Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere ödenek miktarını aşan harcama yapılamayacağı, bu hükme aykırı işlem tesis edenler hakkında ise para cezası uygulanacağı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, sermaye giderlerine ait bütçe tertibinde 180.533,03 TL ödenek üstü harcama yapıldığı görülmüştür.

Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanabilmesi için bütçe hedef ve tutarlarına bağlı kalınması gerekmektedir.