|
ÖZET: Banka kredilerinin muhasebeleştirilmesinde dönemsellik ilkesine uyulmadığına dair tespitler, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer almaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin yıl sonu mali tablolarında, toplam kredi anapara borçlarının vadesine göre uygun hesaplarda takip edilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kısa ve uzun vadeli banka kredilerinin nasıl kaydedileceğini açıkça tanımlamaktadır. Buna göre, vadesi bir yılın altındaki krediler 300 Banka Kredileri Hesabına, bir yıldan uzun olanlar ise 400 Banka Kredileri Hesabına kaydedilmelidir.
2024 yılı itibarıyla, belediyenin kredi geri ödeme tablosunda, 2025 yılında ödenecek 6.112.482,52 TL’lik anapara borcunun 300 no’lu hesapta, 2026 yılına ait 10.214.162,74 TL’lik borcun ise 400 no’lu hesapta yer alması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, 300 Banka Kredileri Hesabında 0,00 TL, 400 Banka Kredileri Hesabında ise 16.046.273,02 TL kaydı bulunduğu görülmüştür. Bu durum, ilgili düzenlemelere ve kredi anlaşmasına aykırı olarak, mali tabloların hatalı bilgi sunduğunu ortaya koymaktadır. Kamu idaresi, tespit edilen hususlarla ilgili gerekli işlemlerin yapıldığını belirtmiş olsa da, 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmediği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, banka kredilerinin vadesine uygun olarak doğru hesaplarda kaydedilmesi, mali tabloların güvenilirliği ve izlenebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Banka Kredisine İlişkin Tutarın Muhasebeleştirilmesinde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yıl sonu itibarıyla mali tablolarına yansıyan toplam kredi anapara borç toplamının vadesine göre ilgili hesaplarda takibinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 300 Banka Kredileri Hesabının niteliğine ilişkin 232’nci maddesinde; bu hesabın, banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarlar ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı; 400 Banka Kredileri Hesabının niteliğine ilişkin 301’inci maddesinde ise bu hesabın, banka ve diğer finans kuruluşlarına olan vadesi bir yıldan fazla borçlarının izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in Banka Kredileri Hesaplarının işleyişi ile ilgili 233 ve 302’nci maddeleri ile “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 480’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de; 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba borç, 300 Banka Kredileri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Buna göre bankalardan sağlanan kredilerden vadesi bir yılın altında olan tutarların 300 Banka Kredileri Hesabına, vadesi bir yıldan fazla olan tutarların 400 Banka Kredileri Hesabına kaydedilmesi ve 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin dönem sonunda 300 Banka Kredileri Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Belediyenin bir bankadan temin ettiği kredinin geri ödemelerine ilişkin itfa tablosu incelendiğinde ise; 31.12.2024 tarihi itibarıyla, bu tarihi takip eden bir yıl içerisinde yani 2025 yılında ödenecek kredi anapara borcu (300 no.lu hesapta olması gereken) 6.112.482,52 TL, 2026 yılında ödenecek kredi anapara borcu (400 no.lu hesapta olması gereken) 10.214.162,74 TL olmak üzere toplam kredi borcu 16.326.645,26 TL’dir.
Ancak, idarenin 2024 Bilançosunun incelenmesinde, 300 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı değerin 0,00 TL ve 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı değerin ise 16.046.273,02 TL olduğu görülmüştür.
İlgili düzenlemelere ve kredi anlaşması sağlanan bankanın geri ödeme planınan uygun olarak 300 ve 400 no.lu Banka Kredileri Hesaplarında yer alan kayıtların tam ve doğru değerleri yansıtacak şekilde güncellenmemesi nedeniyle 2024 Bilançosu bu hesaplar açısından hatalı bilgi sunmaktadır.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, mali tabloların tam ve güncel bilgi sunma ve izleme fonksiyonunu ifa etmesini teminen bankadan sağlanmış olan kredinin vadesine uygun hesaplara kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.