ÖZET: Belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin fiili envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda belirtilmiştir. Bu durum, taşınmaz form ve icmal cetvellerinin düzenlenmemesiyle sonuçlanmaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydı ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine dair usul ve esasları belirlemektedir. Mevzuat gereği, taşınmazların kaydı, maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden yapılmalıdır; ancak bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Belediyeye ait taşınmazların fiili envanterinin tamamlanmaması, mülkiyet, yönetim veya kullanımda bulunan taşınmazların tespitini ve takibini zorlaştırmaktadır. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve gerekli işlemlerin yapılacağını bildirmiştir. Ancak, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da benzer bir bulguya rastlanmış olmasına rağmen, henüz herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır.

Sonuç olarak, taşınmazların envanterinin tamamlanmaması, mali tablolarda maddi duran varlıkların eksik görünmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nın kayıt ve tutarlarının düzeltilmesi için acil çalışmaların yapılması gerekmektedir.

BULGU: Taşınmazlara Ait Fiili Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin olarak fiili envanter çalışmalarının tamamlanmadığı ve taşınmaz form ve icmal cetvellerinin düzenlenmediği tespit edilmiştir.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Kamu idarelerinin mevcut taşınmazlarının kaydına ilişkin işlemler Yönetmelik’in geçici birinci maddesinde açıklanmış olup maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden muhasebe kayıtlarına alınacak olan taşınmazların kaydı, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden, maddede belirtildiği şekliyle yapılacaktır. Yapılması gereken bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Dolayısıyla yer verilen mevzuat hükümlerinden, 2018 yılı itibariyle tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespit şekillerine göre maliyet bedeli, rayiç değer veya iz bedeli ile muhasebe kayıtlarında görünmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Belediyeye ait taşınmazlara ilişkin olarak fiili envanter çalışmalarının tamamlanmamış olması; Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmaz miktarlarının tespit ve takibini zorlaştırmaktadır.

Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir. Ancak, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alan mezkûr bulgu konusuna ilişkin bugüne kadar İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.

Sonuç itibarıyla, Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların envanterinin tamamlanmaması; mali tablolara etkisi bakımından bilançoda maddi duran varlıkları içerisinde yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabının kayıt ve tutar olarak eksik görünmesine sebebiyet vermekte olup konunun düzeltilmesi noktasında gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.