ÖZET: Hizmet alımı sözleşmeleri çerçevesinde istihdam edilen işçilerin başka kamu kurumlarında görevlendirilmesiyle ilgili önemli bulgular ortaya konmuştur. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Balıkesir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda görevli iki işçinin, ilgili idarede istihdam edilmesi gereken işçiler olduğu tespit edilmiştir. Kamu kurumlarında personel çalıştırılmasına yönelik hizmet alımı sözleşmeleri, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmiştir. Bu çerçevede, il özel idareleri ve belediyeler, hizmet alımı kapsamında işçi çalıştırma yetkisini belirli şartlar altında kullanabilmektedir.

375 sayılı KHK’nın geçici maddeleri, kamu idarelerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleriyle ilgili düzenlemeleri içermektedir. Bu düzenlemelere göre, 01.02.2018 tarihinden itibaren belirtilen idarelerin sürekli işçi alımları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirilmelidir. İdarelerin kendi bütçe imkanlarıyla istihdam ettikleri personeli başka kamu kurumlarına görevlendirmesi, mali yükümlülükler açısından sorunlar yaratmaktadır.

Sonuç olarak, hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçilerin ücretleri, ilgili belediye bütçesinden karşılandığı için, bu işçilerin başka kurumlarda görevlendirilmesi mümkün değildir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önemli bir husus olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında İstihdam Edilen İşçi Personelin Başka Kurumlarda Görevlendirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Hizmet alımı sözleşmesi kapsamında İdarede istihdam edilmesi gereken 2 işçinin Balıkesir Yatırım İzleme ve Kordinasyon Başkanlığında görevlendirildiği tespit edilmiştir.

Kamu kurum ve kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılmakta olan işçilerin sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesi, 24.12.2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 126’ncı maddesi ile 30.06.1989 tarihli ve 202113 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici 23 ve geçici 24’üncü maddeler ile sağlanmıştır.

375 sayılı KHK’nin 696 sayılı KHK ile ek 20’nci maddesine göre, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri, sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine veya bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceklerdir.

Bu amaçla, İdarenin hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalıştırılmakta olan işçilerinin istihdamını sağlamak üzere İdarenin iştiraki olarak faaliyet gösteren Karesi Kent Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin faaliyet alanına “personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım işlerini yapmak” faaliyeti de eklenmiştir.

İdarenin çeşitli birimlerinde işçi statüsünde çalıştırmak üzere adı geçen şirketten işçi çalıştırılmasına dair hizmet alım sözleşmesi ile personel temin etmekte ve bu işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarını hakediş karşılığı şirkete ödemektedir.

375 sayılı KHK’nin geçici 23’üncü maddesinde; 5018 sayılı Kanun’a ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin sürekli işçi kadrolarına geçirilecekleri, bu idarelerin 01.02.2018 tarihinden itibaren personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapamayacakları belirtilmektedir. Bahsi geçen idareler bu tarihten itibaren, sürekli işçi alımlarını Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirecektir.

İdarenin hizmet ihtiyacı planlamaları dahilinde kendi bütçe imkanları ile kendi şirketinden istihdam ettiği personeli, çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına görevlendirmesi, fiili olarak hizmetinden faydalanmadığı işçilere ilişkin ek mali yüke katlanması anlamına gelmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, hizmet alımı yoluyla temin edilen işçilerin ücretleri Belediye bütçesinden ödendiğinden, diğer kamu kurumlarında görevlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.