|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal alımlarının doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını öngörmektedir. Aynı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendinde, büyükşehir belediyeleri için 622.756,00 TL, diğer idareler için ise 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçlar için doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5’inci maddesi, açık ihale usulüyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, belirlenen parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünmesinin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırı olduğunu vurgulamaktadır. Bu tür uygulamalar, ilgili taraflar açısından sorumluluk doğurabilir. Denetim sırasında, benzer nitelikteki ihtiyaçların birbirine yakın tarihlerde parçalara ayrılarak temin edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin uygulanacağına dair taahhütte bulunmuştur. Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, günlük ihtiyaçların hızlı ve ekonomik bir şekilde karşılanmasını hedeflemektedir. Ancak, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların, ihale yöntemleriyle karşılanması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal Alımlarının Parçalara Bölünerek Doğrudan Temin ile Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal alımlarının, doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; 22’nci maddesinin (d) bendinde, 2024 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL, diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5’inci maddesinde, Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında temininin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ifade edilmiş, bu yöndeki uygulamaların ilgililer açısından sorumluluk doğuracağı hususu da dikkat edilmesi gereken bir başka konu olarak vurgulanmıştır.
Doğrudan teminle yapılan alımların incelenmesi sırasında; aynı ihale içinde yer alabilecek nitelikteki ihtiyaçların, birbirine yakın tarihlerde parçalara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin titizlikle uygulanacağı ifade edilmiştir.
Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, sınır değerin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır. Bu nedenle, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da düzenlenen ihale yöntemleriyle karşılanması kamu kaynaklarının etkili, verimli ve ekonomik kullanılması açısından önem arz etmektedir.