|
ÖZET: Peşin ödenen kiraların muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenmiştir. İdare tarafından kiralanan taşınmazlar için ödenen peşin tutarların, yükümlülük hesaplarında doğru bir şekilde izlenmediği ve ait olduğu dönemle ilişkilendirilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 180. maddesi, gelecekteki aylara ait giderlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, mevcut uygulamada peşin ödenen kiralar için bir önceki yıl itibarıyla karşılık ayrılması, bu giderlerin mali tablolarda doğru bir şekilde yansıtılmasını engellemektedir.
2024 yılında yapılan kira ödemeleri incelendiğinde, toplam 5.622.918,09 TL tutarındaki ödemenin, içinde bulunulan dönem itibarıyla gelecek ay ve yıllara ait olduğu görülmüştür. Kira ödemeleri, niteliği gereği karşılık ayrılması gereken bir borç veya gider olarak değerlendirilmemelidir. Bu nedenle, söz konusu hesaplarla ilişkilendirilmesi, peşin ödenmiş giderlerin mali tablolarda izlenememesine yol açmaktadır. Kamu idaresi, mevcut hesapların kullanılmaya başlandığını ve kayıtların bu şekilde devam edeceğini belirtmiştir. Gelecek aylara veya yıllara ait olan ancak mevcut dönemde ortaya çıkan giderlerin mali tablolarda doğru bir şekilde izlenebilmesi için, peşin ödenen kira ödemelerinin ilgili hesaplarda uygun şekilde muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, mali raporların doğruluğu açısından kritik bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Peşin Ödenen Kiraların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından kiralanan taşınmazlara ilişkin peşin ödenen tutarların yükümlülük hesaplarında izlendiği ve ait olduğu dönemle ilişkilendirilmediği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı’nın niteliğinin açıklandığı 144’üncü maddesinde, bu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının işleyişini açıklayan 146’ncı maddesinde ise; peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanların 630 Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç, ödenen tutarın tamamının 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamının 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
İdarenin 2024 yılında yaptığı kira ödemeleri incelendiğinde, 5.622.918,09 TL tutarındaki ödemenin içinde bulunulan dönem itibarıyla gelecek ay ve yıllara ait olduğu görülmüştür. Uygulamada peşin ödenen kiralar için bir önceki yıl itibarıyla karşılık ayrılmakta, bu karşılıkların izlenmesi için ise 379 ve 479 no’lu Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı kullanılmaktadır. Kira ödemeleri, niteliği itibarıyla karşılık ayrılması gereken bir borç veya gider olmadığından söz konusu hesapla ilişkilendirilmesi, izleyen dönemlere ait olmakla birlikte peşin ödenmiş giderlerin mali tablolarda izlenememesine neden olmaktadır.
Kamu idaresi, mevcut dönem itibarıyla ilgili hesapların kullanılmaya başlandığını ve kayıtların işlenmesine bu şekilde devam edileceğini belirtmiştir.
Gelecek ay veya yıllara ait olmakla birlikte içinde bulunulan dönemde ortaya çıkmış giderlerin mali tablolarda doğru olarak izlenebilmesi için bu kapsamdaki kira ödemelerinin ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.