|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir bağlı idaresinin harcamalara katılma paylarına ilişkin uygulamalarında mevzuata uyulmadığı tespit edilmiştir. Yenilenen su ve kanalizasyon hatlarına yönelik harcamalar için katılma payı tahakkuku yapılmamış ve bu harcamalara tabi gayrimenkullerin listesi ilgili tapu dairelerine iletilmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87. maddesi, kanalizasyon tesislerinden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden katılma payı alınmasını öngörmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde yalnızca yeni içme suyu ve kanalizasyon şebekeleri için bu payların tahakkuk ve tahsil edildiği, mevcut şebekelerin yenilenmesi için ise herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
Ayrıca, ilgili yönetmelik gereği harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesi, tapu dairelerine zamanında bildirilmelidir. Bu durum, gayrimenkul satış, hibe ve trampaları sırasında tapu dairelerinin payın tahsilini sağlamak için belediyeyi bilgilendirmesini zorunlu kılmaktadır. Kamu İdaresi, 2014 sonrası altyapı çalışmalarının tamamlandığını ve eksikliklerin giderilmesinin ardından tahakkuk işlemlerine başlanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, harcamalara katılma paylarının tahakkuku yalnızca yeni hat yapımında değil, aynı zamanda yenilenen hatlar için de gerçekleştirilmelidir. Bu paylara tabi gayrimenkullerin listesi, ilgili tapu dairelerine zamanında iletilmelidir. |
BULGU: Harcamalara Katılma Paylarına İlişkin Uygulamaların Mevzuata Uygun Yürütülmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yenilenen su tesisi ve kanalizasyon hatlarına yapılan harcamalar için katılma payı tahakkuku yapılmadığı ve harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin idarece ilgili tapu dairelerine bildirilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 87’nci maddesinde;
“Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı alınır:
a) Yeni kanalizasyon tesisi yapılması,
b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi.
İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller, hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında o yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” hükümleri yer almaktadır.
21.08.1981 tarih ve 17435 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in “Tahsil şekli” başlıklı 22’nci maddesinde;
“Harcamalara katılma payları belediyelerce veya bunlara bağlı kuruluşlarca, bu Yönetmelikte yer alan esaslara göre hesaplanarak ilan ve tebliğ edildiği yılı izleyen yıldan itibaren her yıl Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere iki yılda ve dört eşit taksitte tahsil olunur. Bu paylar peşin ödemelerde tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil olunur”,
Aynı Yönetmelik’in “Tapu Dairelerinin Sorumluluğu” başlıklı 24’üncü maddesinde ise;
“Harcamalara Katılma Payına tabi gayrimenkullerin bir listesi belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirilir. Bu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesi payın tahsilini sağlamak üzere ilgili Belediyeyi haberdar eder. Pay ödenmedikçe intikal işlemi yapılmaz” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, İdarenin sadece yeni içme suyu şebekesi ve yeni kanalizasyon hattı şebekesi yapımında yukarıda belirtilen payları tahakkuk ve tahsil ettiği, mevcut su ve kanalizasyon şebekelerinin yenilenmesi için yapılan harcamalarda katılma payı tahakkuku yapmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesi ilgili tapu dairelerine bildirilmemiştir. Belediye Gelirleri Kanunu’nun harcamalara katılma payının tahsil şeklini düzenleyen 93’üncü maddesinde; harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirileceği, söz konusu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesinin payın tahsilini sağlamak üzere, belediyeyi haberdar edeceği ve pay ödenmedikçe intikal işleminin yapılmayacağı belirtilmiştir. Büyükşehirlerde su tesisi ve kanalizasyon harcamalarına katılma payı su ve kanalizasyon idareleri tarafından tahakkuk ve tahsil edilmektedir. Dolaysıyla ilgili tapu dairelerine bildirim belediyelere bağlı müessese olan su ve kanalizasyon idaresince yapılmalıdır.
Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta bulgu konusu hususu kabul etmiş olup 2014 yılından sonra yapılan altyapılara ilişkin çalışmaların yeni tamamlandığını, kesin kabullerinin yapılmaya başlandığını, kesin kabulleri yapılan yerlerdeki yapıların emlak beyan kayıtları ve değerlerinin ilgili belediyelerden istenmiş olduğunu, eksikliklerin tamamlanmasına müteakip mevzuatta belirtildiği şekilde tahakkuk işlemlerine başlanacağını ve ilgili tapu müdürlüklerine şerh düşülmesi için gerekli müracatların yapılacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, harcamalara katılma paylarının tahakkuku sadece yeni hat yapımında değil aynı zamanda yenilenen hatlara yapılan harcamalar için de katılma payı tahakkuku yapılmalı ve tahakkuku yapılan harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin ilgili tapu dairesine zamanında bildirilmesi gerekmektedir.