Nazilli, Didim ve Kuşadası Belediyesi Sorumluluğundaki Park Alanlarında Kaçak Kullanılan Suya İlişkin Cezaların Hatalı Hesaplanması (Sayıştay)

BULGU: Nazilli, Didim ve Kuşadası Belediyesi Sorumluluğundaki Park Alanlarında Kaçak Kullanılan Suya İlişkin Cezaların Hatalı Hesaplanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Nazilli, Didim ve Kuşadası Belediyesi sorumluluğunda bulunan park alanlarında abone olmaksızın sayaçsız ya da kayıt dışı sayaçla su kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen kaçak su cezalarında su tüketim bedelinin hatalı hesaplandığı görülmüştür.

Aydın Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği’nin “Kaçak su kullanımı” başlıklı 35’inci maddesinin birinci fıkrasında;

“İdarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından, şube yolundan abone olmaksızın ya da abone olduğu halde kayıt dışı sayaçla, kayıtlı sayacı işletmeyecek şekilde ya da sayaçsız olarak herhangi bir teknik düzenekle su alma işi kaçak su kullanımı olup, bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımları tutanakla tespit edilir ve kaçak su kullanımı engellenir.” hükmü,

4’üncü fıkrasının (c) bendinde;

“Abonesi veya sarfiyatları yok ise abone grubuna göre konut için günde 1 m3, Ticarethane için günde 2 m3, bunlar dışındaki abone grupları için 3 m3, su tüketildiği varsayılarak ait olduğu abone tipin yürürlükteki en son kademesindeki fiyat esas alınmak suretiyle hesap edilen bedel tahsil olunur. Hesaplanan sürenin 3 aydan fazla olması durumunda inandırıcı delil ve belgelerle ispatı ve ibrazı gereklidir. Bunun mümkün olmaması durumunda kaçak su kullanım süresi 3 ay kabul edilir ve hesaplamalar bu süre üzerinden yapılır. Süre tespitinde kullanım yerinin çalışma özelliği de göz önüne alınır.

İdareye ait şebeke veya yangın hidratlarından tanker ile kaçak su alınması v.b. her türlü kaçak kullanım ile ilgili hesaplanan sürenin 3 aydan fazla olması durumunda (işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı, tescil belgesi, tapu, kira kontratı vb.) inandırıcı delil ve belgelerle ispatı ve

ibrazı gereklidir. Bunun mümkün olmaması durumunda kaçak su kullanım süresi 3 ay kabul edilir ve hesaplamalar bu süre üzerinden yapılır. Tanker ile kaçak su kullanımında tankerin kapasitesi ve günlük defaten kullanımları tespit edilerek ilgilisinden tahsil edilir.” hükmü,

5’inci fıkrasında;

“Kaçak su kullanım bedeli; 4’üncü fıkrada belirtilen şekilde tespit edilen kaçak su kullanım miktarı üzerinden, 3’üncü fıkradaki kullanım süresine göre, ait olduğu abone grubu esas alınarak hesaplanır ve 2 katı (Normal Su Miktarı + 1 Kat Ceza) olarak tahakkuka bağlanarak tahsil edilir. Mükerrer kaçak su kullanımının tespiti halinde; kaçak su kullanım bedeli, 3 katı (Normal Su Miktarı + 2 Kat Ceza) olarak fazlasıyla tahakkuka bağlanarak tahsil edilir. Karşılıksız yararlanmaktan dolayı ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur.” hükmü,

9’uncu fıkrasında ise;

“Yeşil Alanların hesaplanmasında 15 Nisan – 15 Ekim arası bir yetiştirme periyodu süresince olmak üzere;

Yeşil alanının büyüklüğünü tam olarak tespit edildiği durumlarda 1000 m2 için;

Çim ve yeşil alan sulamalarında: 1250 m3/dönem,

Zeytin ağaçları için: 200 m3/dönem,

İncir ağaçları için; 100 m3/dönem,

Sebzeler için; 528 m3/dönem,

Narenciye ve diğer ağaçlar için; 698 m3/dönem

olarak hesaplanacaktır.”

Çim ve yeşil alanların büyüklüğü tam olarak tespit edilemediği durumlarda;

0-500 m2 arası: 625 m3/ dönem,

501-1000 m2 arası: 1250 m3/ dönem,

1001-2000 m2 arası: 2500 m3/ dönem,

2001-3000 m2 arası: 3750 m3/ dönem,

3001-4000 m2 arası: 5000 m3/ dönem,

4000 m2 ve üzeri için: 6250 m3/ dönem

olarak hesaplanacaktır” hükmü yer almaktadır.

Nazilli, Didim ve Kuşadası Belediyeleri sorumluluk alanlarındaki parklara kesilen ceza tutanakları ile ekli belgelere ilişkin incelemede, kaçak su kullanım cezasında su tüketim miktarının, ASKİ Tarife Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin 4-c fıkrasında belirtilen diğer abone grupları için günlük 3 m3 ve 90 gün üzerinden değerlendirme yapılarak bütün parklar için 270 m3 olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Ancak yeşil alanlarda su kullanım miktarına ilişkin söz konusu maddenin dokuzuncu fıkrasında düzenleme yapılmış olup düzenlemede 15 Nisan -15 Ekim aralığında yeşil alanın niteliğine göre su tüketim miktarları belirlenmiştir. Söz konusu düzenlemede çim ve yeşil alanların sulamalarında yeşil alanın büyüklüğünün belirlendiği durumlarda 1000 m2 için 1250 m3/dönem; alan büyüklüğünün tam olarak tespit edilemediği durumlarda ise 0-500 m2 için 625 m3/dönem olarak kaçak su cezasına ilişkin esas alınması gereken su miktarları belirlenmiştir.

Ceza tutanaklarına ek yapılan fotoğraflarda ise park alanlarının büyük bir kısmının çimden oluştuğu, bazı parklarda ise süs havuzlarının bulunduğu görülmektedir. Bu durumda belediyelerin sorumluluğunda bulunan park yerlerinde kaçak kullanılan suya ilişkin su miktarı ASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin 35’inci maddesin dokuzuncu fıkrası uyarınca dönem bazında tespit edilmeli, aynı maddenin 4-c fıkrasına göre günlük 3 m3 ve 90 gün üzerinden işlem yapılmamalıdır.

İdare cevabında, Kuşadası, Didim ve Nazilli Belediyelerine ait park ve bahçelerde sayaçsız-ara boru/düz boru ile su kullanımı yapıldığına dair düzenlenen kaçak/usulsüz su kullanım tutanaklarının ASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin 9’uncu fıkrasına göre dönemsel olarak hesaplanabilmesi için park ve bahçelerin net yeşil alanlarının ölçümünün gerektiği; bu nedenle, park ve bahçelerin net yeşil alanlarının ölçümü için İçme Suyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığından 06/05/2025 tarih ve 129975 nolu yazı ile Etüt ve Plan Dairesi Başkanlığından 06/05/2025 tarih ve 130010 sayılı yazı ile personel talep edildiği ve ölçümlerin sonucunda hesaplamaların dönemsel olarak yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, belediyelerin sorumluluğu altındaki park yerlerine tahakkuk ettirilen kaçak su cezaları ASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin 9’uncu fıkrası uyarınca dönem bazında park büyüklüklerine göre yeniden hesaplanıp ilgili belediyelerden tahsil edilmelidir.