Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım İşleri Kapsamında Çalıştırılan Personelin Bir Kısmının, Adana Büyükşehir Belediyesinin Şirketinde İşçi Statüsüne Geçirilmesi (Sayıştay)

BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım İşleri Kapsamında Çalıştırılan Personelin Bir Kısmının, Adana Büyükşehir Belediyesinin Şirketinde İşçi Statüsüne Geçirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

2018 yılında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında çalıştırılan personelin tamamının Adana Su ve Kanalizasyon İdaresine (ASKİ) ait bir şirkette işçi statüsüne geçirilmesi gerekirken, bazı personelin Adana Büyükşehir Belediyesinin şirketi olan Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş.’de işçi statüsüne geçirildiği görülmüştür.

375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24’üncü maddesinde; İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların, madde de belirtilen şartları taşımaları kaydıyla, İdarelerin Kararnamenin ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılacağı hüküm altına alınmıştır.

Kararnamenin ek 20’nci maddesinin birinci fıkrasında ise aynen; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince, 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların Adana Büyükşehir Belediyesi ile ASKİ’nin birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilecekleri anlaşılmaktadır.

Hal böyle iken 26.12.2017 tarih ve 559 sayılı ASKİ Yönetim Kurulu Kararıyla, “…Kanalizasyon Dairesi Başkanlığına ait “Adana İli Kanalizasyon Şebekeleri bakım, Onarım ve Temizleme Hizmet Alım İşi” ve İçme Suyu Dairesi Başkanlığına ait “ASKİ Genel Müdürlüğü Hizmet Alanı İçerisindeki Tüm Mahallelerin İçme Suyu Şebekesi Arıza, Tamir ve Bakım Onarımı Hizmet Alımı” işlerine ait doğrudan alım sözleşmelerinin Büyükşehir Belediyesi iştiraki Altın Koza A.Ş. ile geri kalan tüm hizmet alımlarına ait sözleşmelerinde ASKİ Genel Müdürlüğü iştiraki ASKİ Personel A.Ş. ile doğrudan alım sözleşmesi imzalanmasına” karar verilmiştir.

Bu doğrultuda da, 02.04.2018 tarihinde Kanalizasyon Dairesi Başkanlığında çalışan 491, İçme suyu Dairesi Başkanlığında çalışan 480 olmak üzere toplam 971 personel Büyükşehir Belediyesi şirketi olan Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş.’de işçi statüsünde işe başlatılmıştır. 02.04.2018 tarihinden sonra da 31.12.2024 itibarıyla; 318 personel işe alınmış, 569 personel ayrılmıştır.

Kamu İdaresi cevabında; “mahalli idare” ifadesinin; belediyeleri, bağlı kuruluşları ve mahalli idare birliklerini kapsadığı, “mevcut şirketlerin” ise bu idarelerin doğrudan veya dolaylı ortak olduğu şirketler anlamına geldiği, yasa koyucunun yalnızca doğrudan idare-şirket ilişkisi değil, dolaylı ortaklıkları da dikkate alarak, geçiş yapılabilecek şirket tanımını geniş tuttuğu, mevzuatta bağlı kuruluşta çalışan personelin yalnızca bağlı kuruluş şirketine devredileceğine ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hüküm yer almadığı,

ASKİ bünyesinde görev yapan taşeron personelin geçiş sürecinde, sadece idari bağlılık değil, fiili hizmet yürütme alanları, organizasyonel yeterlilik, şirket altyapısı ve kamu hizmetinin sürekliliği gibi çok sayıda faktör dikkate alındığı,

Bu çerçevede; Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hiz. A.Ş’ye geçirilen personelin İçme suyu bakım-onarım hizmetleri, kanalizasyon bakım-onarım hizmetleri, altyapı arıza müdahale ekipleri, şebeke planlama ve saha destek hizmetleri gibi belediye ve bağlı kuruluş faaliyetlerinin birçok alanda iç içe geçmesi nedeniyle birlikte yürütüldüğü ve sınırlarının pratikte

ayrıştırılamadığı hizmetlerde görev yapan işçilerin tamamının, organizasyonel bütünlüğün korunması amacıyla Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hiz. A.Ş’ye devredildiği,

Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş’ye geçirilen personelin abone işlemleri (sayaç okuma, abone kaydı, tahakkuk işlemleri), arıtma tesisleri işletimi, makine ikmal (araç bakım onarım ve araç tedarik işlemleri), güvenlik hizmetleri, destek Hizmetleri, etüt plan ve plan proje hizmetleri, bilgi İşlem ve ASKOM merkez koordinasyon hizmetleri gibi görevleri ifa eden personelin daha çok Genel Müdürlüğün kendi iç organizasyonu içerisinde yürütülen hizmetlerde çalıştıkları için Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş’ye devredildiği,

Geçişin yapıldığı dönemde; Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş’nin gerek şirket organizasyonu, gerekse personel yönetimi altyapısı bakımından bu geçişi eksiksiz yürütebilecek düzeyde hazır ve yeterli durumda olmadığı, Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hiz. A.Ş’nin ise daha önceki istihdam süreçlerinden elde ettiği kurumsal deneyim, sayısal kapasite ve yönetimsel hazırlık sayesinde, geçiş sürecini yasal takvime uygun biçimde gerçekleştirmeye elverişli durumda olduğu, bu nedenle içme suyu ve kanalizasyon gibi teknik altyapı hizmetlerinde görev yapan personelin belediye şirketine devrinin, hizmetin aksatılmaması amacıyla zorunlu hale geldiği, yapılan geçiş işlemlerinin mevzuata uygun olup, yetkili makamların bilgisi ve onayı ile gerçekleştirildiği, Kuruma ek yükümlülük getirmediği, kamu zararı oluşturmadığı, personelin sosyal ve mali haklarında kayba yol açılmadığı, kıdemleri, izinleri ve diğer özlük haklarının korunduğu, hizmetin sürekliliğinin güvence altına alındığı,

Genel Müdürlük bünyesinde çalışan taşeron personelin bir kısmının Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hiz. A.Ş’ye bir kısmının ise Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş’ye geçirilmesinin; idari yapı, hizmet alanlarının entegrasyonu, personel yönetimi kapasitesi ve süreç yönetim zorunlulukları çerçevesinde değerlendirildiği ve tüm işlemlerin şeffaf biçimde yürütüldüğü,

İfade edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabındaki, mevzuatta bağlı kuruluşta çalışan personelin yalnızca bağlı kuruluş şirketine devredileceğine ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hüküm yer almağı şeklindeki görüşe katılmak mümkün değildir. Zira Kararnamenin ek 20’nci maddesindeki şart, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini doğrudan hizmet alımı suretiyle;

– Birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine,

– Bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete,

Gördürebilecekleri şeklindedir.

“Birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait şirket” ifadesinden, şirketin sermayesinin yarısından fazlasının tek başına bu idarelerden birinin veya birlikte sahip olunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hiz. A.Ş. sermayesinin yarısından fazlası (%99,98’i) Adana Büyükşehir Belediyesine ait bir şirket olup 04.12.2017 tarihinde personel çalıştırılması hizmet alımı yapılan bir şirket değildir. Söz konusu şirketin faaliyet alanı, Altınkoza Film Festivalinin gerçekleştirilmesini de içine alan kültür ve sanat faaliyetlerinin yürütülmesidir. ASKİ’nin bu şirkette herhangi bir ortaklık payı da bulunmamaktadır.

375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24’üncü maddesi ve ek 20’nci maddesindeki; belediyeler, bağlı kuruluşları ve mahalli idare birlikleri tek bir mahalli idare olarak değerlendirilmemektedir. Ayrıca aynı maddelerden, söz konusu personelin belediye, bağlı kuruluş veya mahalli idare birliklerinin herhangi bir şirketinde işe başlatılacaklarına dair bir hüküm de bulunmamaktadır.

2018 yılında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında çalışan personelin tamamının ASKİ Personel A.Ş.’de işçi statüsüne geçirilmesi gerekirken, Adana Büyükşehir Belediyesinin şirketi olan Altın Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş.’de işçi statüsüne geçirilmek suretiyle 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24’üncü maddesi hükmüne aykırı hareket edilmiştir.