ÖZET: Kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının hatalı yapıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından çeşitli kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun şekilde gerçekleştirilmemiştir. Yönetmelik, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, taşınmazların kayıtlı değerleri arasında tutarsızlıklar olduğu görülmüştür.

Özellikle, Kamu İdaresinin mülkiyetindeki tarla hesabının kayıtlı değeri 4.121.183,60 TL iken, tahsis edilen taşınmazlar başlığı altındaki tarla hesabının 344.063.915,00 TL olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda 250.02 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 500.11 Net Değer Hesabı’nın olması gerekenden fazla görünmesine neden olmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltme işlemlerini yapacağını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların, ilgili mevzuata uygun olarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolarda doğru bir şekilde gösterilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir rol oynamaktadır.

BULGU: Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Tahsis Edilen Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından muhtelif kamu kurum ve kuruluşlarına taşınmazlar tahsis edildiği ancak bu tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmesinin hatalı yapıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 250 Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişine ilişkin 189’uncu maddesine göre de tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedilecektir.

Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda da tahsisli taşınmazların muhasebeleştirilmesi amacıyla, 250 Arazi ve Arsalar Hesabının yardımcı hesap kodu olarak “02- Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar”; 500 Net Değer Hesabının yardımcı hesap kodu olarak ise “11- Tahsis Edilen Taşınmazlar” alt kodlarına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, taşınmazların muhtelif kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edildiği, tahsis ile ilgili muhasebe kayıtlarının yapıldığı fakat mizanda yer alan 250 Arsa ve Araziler Hesabının Kamu İdaresinin Mülkiyetinde Olanlar başlığı altındaki Tarla Hesabının kayıtlı değeri 4.121.183,60 TL iken, İdarenin Tahsis Ettiği Taşınmazlar başlığı altındaki Tarla Hesabının 344.063.915,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İdaresinin tarla niteliğindeki taşınmaz tahsislerini kayıtlı değer üzerinden muhasebeleştirmemesi nedeniyle; 2024 yılı bilançosunda 250.02 Arazi ve Arsalar Hesabı ve 500.11 Net Değer Hesabının olması gerekenden daha fazla tutarda olduğu düşünülmektedir.

Kamu İdaresi cevabında bulgudaki öneriler doğrultusunda gerekli düzeltme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından kamu kurum ve kuruşlarına tahsis edilen taşınmazların, mevzuatında belirtilen şekilde muhasebeleştirilmesi ve mali tabloda gösterilmesi gerekmektedir.