|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketinin vadesi geçmiş vergi ve SGK borçlarının 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, şirketlerin mali durumlarını ve yükümlülüklerini doğru bir şekilde yansıtması zorunludur. Ancak, yapılan incelemelerde, şirketin 2021-2024 yılları arasında SGK’ya ve Vergi Dairesine yeterli ödemeler yapmadığı, bu durumun da hesaplarda hatalara yol açtığı tespit edilmiştir.
2024 yılı itibarıyla, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 11.009.546,06 TL, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı ise 71.630.100,53 TL alacak bakiyesi göstermektedir. Ancak, bu borçların vadesinde ödenmemesi nedeniyle, 368 Hesabında 82.639.646,59 TL eksik kayıt yapılmıştır. Şirket, bu hataların 30.04.2025 tarihinde düzeltileceğini belirtmiş, ancak bu durum 2024 mali tablolarını etkilemeyecektir. Sonuç olarak, şirketin finansal tablolarının Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olarak düzenlenmesi ve kamuya olan yükümlülüklerin doğru hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Bu durum, şirketin mali şeffaflığını ve güvenilirliğini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin kanuni süresinde ödenmeyen SGK ve Vergi Dairesine olan borçlarının 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma ve envanter” başlıklı 64’üncü maddesinin birinci fıkrasında, her tacirin ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanun’a göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Kanun’un 515’inci maddesinde ise, anonim şirketlerin finansal tablolarının, Türkiye Muhasebe Standartlarına göre şirketin malvarlığını, borç ve yükümlülüklerini, öz kaynaklarını ve faaliyet sonuçlarını tam, anlaşılabilir, karşılaştırılabilir, ihtiyaçlara ve işletmenin niteliğine uygun bir şekilde; şeffaf ve güvenilir olarak; gerçeği dürüst, aynen ve aslına sadık surette yansıtacak şekilde çıkarılacağı hüküm altına alınmıştır.
tarih ve 21447 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin eki “V – Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları”nın “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bölümünde; 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve yükümlülükler ile erteleme ve taksitlendirme süresi bilanço tarihinde bir yıldan az olan vergi ve yükümlülükleri kapsadığı; vadelerinde ödenemeyen vergi ve diğer yükümlülüklerle erteleme veya taksitlendirme süresi bir yıldan az olanlar ile vadesi bir yılın altına düştüğü için 438 no.lu hesaptan bu hesaba aktarılanların, hesabın alacağına kaydedileceği; ödenmeleri halinde hesaba borç kaydedileceği; vadesi geçmiş vergi ve diğer yükümlülüklerde erteleme veya taksite bağlama süresi bir yılı aşanların bu hesabın borcu karşılığında 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabına aktarılacağı ifade edilmiştir.
Mezkur mevzuat hükümleri uyarınca, vadelerinde ödenemeyen vergi ve SGK primleri gibi kamuya olan yükümlülüklerin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirketin SGK’ya ve Vergi Dairesine yüksek miktarda tahakkuk etmiş borcunun bulunduğu; ancak 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında SGK’ya herhangi bir borç ödemesi yapılmadığı; Vergi Dairesine ise 2021, 2022, 2023 yıllarında düşük tutarlarda kısmi borç ödemesi yapıldığı, 2024 yılında ise herhangi bir borç ödemesi yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle 2024 yıl sonu itibarıyla 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının alacak bakiyesi 11.009.546,06 TL’ye; 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının alacak bakiyesi 71.630.100,53 TL’ye; mezkur iki hesabın toplamı olarak kamuya olan toplam anapara borç tutarı ise 82.639.646,59 TL’ye ulaşmıştır. Söz konusu kamuya olan borçların vadelerinde ödenmemesi nedeniyle 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına kaydedilmesi gerekirken adı geçen 360 ve 361 No.lu hesaplarda izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Bu nedenle, yıl sonu Bilançosunda 360, 361 ve 368 No.lu hesaplarda mezkur tutarlar kadar hataya neden olunmuştur.
Şirket cevabında; vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabının ilgili kurumlardan borcu yokturlar alınarak 30.04.2025 tarihi itibari ile ilgili hesaba aktarıldığı ifade edilmiş olup düzeltici işlem 2025 yılında yapıldığından 2024 yılı mali tablolarında mevcut olan hataları etkilememektedir.
Sonuç olarak, 2024 yıl sonu Bilançosunda 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının 11.009.546,06 TL, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının 71.630.100,53 TL fazla görünmesine; 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının ise 82.639.646,59 TL eksik görünmesine neden olunmuştur.
Türk Ticaret Kanunu’nun 64’üncü ve 515’inci maddeleri uyarınca, Şirketin finansal tablolarının Türkiye Muhasebe Standartlarına göre Şirketin malvarlığını, borç ve yükümlülüklerini, öz kaynaklarını ve faaliyet sonuçlarını tam, anlaşılabilir, karşılaştırılabilir, ihtiyaçlara ve işletmenin niteliğine uygun bir şekilde; şeffaf ve güvenilir olarak; gerçeği dürüst, aynen ve aslına sadık surette yansıtacak şekilde çıkarılmasını teminen, vadelerinde ödenemeyen vergi ve SGK primleri gibi kamuya olan yükümlülüklerin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.