|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebe hesaplarında dönemsellik ilkesine uygun bir şekilde izlenmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından kiraya verilen taşınmazlardan elde edilen kira bedellerinin peşin tahsil edilmesi durumunda, bu gelirlerin muhasebe kayıtlarının uygun şekilde yapılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin hangi hesaplarda nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, peşin kira bedellerinin yalnızca 600 Gelirler Hesabı’na kaydedildiği, ancak 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, mali tabloların gerçek durumu yansıtmamasına yol açmakta ve muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, bu sorunun çözümü için belediye yazılım firmasından güncelleme talep ettiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin dönem ayırıcı hesaplarda izlenmesi, muhasebenin temel ilkelerinden biri olan dönemsellik ilkesinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini artıracaktır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Muhasebe Hesaplarında Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından kiraya verilen taşınmazlardan kira bedelleri peşin tahsil edilenlere ilişkin muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine uygun olarak kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının niteliğini açıklayan 286’ncı maddesinde bu hesabın, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı; 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin işlemleri açıklayan 287’nci maddesinde, gelecek aylara ait olarak peşin tahsil edilen gelirlerin, ilgili oldukları ay sonlarında tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izleneceği; 288’inci maddesinde ise, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına kaydedileceği, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydedileceği, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na ilişkin işlemleri açıklayan 337’nci maddesinde, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba alacak, bu hesapta kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, taşınmazların kira bedelinin idareye peşin olarak ödendiği, yapılan toplam tahsilat tutarının 600 Gelirler Hesabına kaydedildiği, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir. Kayıtların bu şekilde dönemsellik ilkesine uygun olarak yapılmaması mali tablolarda yer alan 600 Gelirler Hesabının, içinde bulunulan yıl itibarıyla gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulguda önerilerin hesapların kullanılabilmesi için belediye yazılım firmasından güncelleme talep edildiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından mali tablonun doğru ve güvenilirliğini teminen peşin tahsil edilen kira bedellerinin dönem ayırıcı hesaplarda izlenmemesi muhasebenin temel ilkelerinden olan “dönemsellik” ilkesine aykırılık teşkil etmekte olup peşin tahsil edilen kira bedellerinin dönem ayırıcı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.