|
ÖZET: İşyeri açma ve çalışma ruhsatı harcından muaf olan iş yerleri için vergi yükümlülüklerinin takip edilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12. maddesi, belediye sınırları içinde gerçekleştirilen her türlü ilan ve reklamın vergiye tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 16. maddeye göre, bu vergi mükelleflerince, ilan ve reklam işinin yapıldığı ayı takip eden ayın 20’sine kadar beyan edilmesi gerekmektedir. Çevre temizlik vergisi ise, belediyelerin çevre hizmetlerinden yararlanan binalar için tahakkuk ettirilmekte ve her yıl emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi öngörülmektedir.
3572 sayılı Kanun kapsamında avukatlık, muhasebe, tıp, noterlik gibi meslek grupları işyeri açma ruhsatından muaf tutulmuştur. Ancak, bu iş yerleri için çevre temizlik ve ilan reklam vergisi mükellefiyetleri, yalnızca başvuru yapıldığında tesis edilmektedir. Yapılan denetimlerde, bu kapsamda bulunan iş yerleri için söz konusu vergilerin kaydedilmediği gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu iş yerleri için vergi mükellefiyetlerinin tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Konya Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan verilerle, mükelleflerin kayıtlarının güncellenmesi ve tahakkuk fişlerinin gönderilmeye başlanması gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcından muaf olan iş yerlerinin vergi yükümlülüklerinin düzenli bir şekilde takip edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Harcından Muaf Olan İşyerlerinin Belediyece Tahsil Edilen Vergilere İlişkin Yükümlülüklerinin Takibinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından İşyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan iş yerlerine ilişkin vergi yükümlülüklerinin takibinin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın, ilan ve reklam vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Kanun’un 16’ncı maddesinde ise, vergiye tabi ilan ve reklamlarda, ilan ve reklam işinin mükellefçe yapılması halinde, ilan veya reklam işinin yapılmasından önce mükellef tarafından; ilan ve reklam işinin bu işi mutad meslek olarak ifa edenler tarafından yapılması halinde, ilan ve reklam işini yapanlarca ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerine, bu verginin tarh ve tahakkuk ettirileceği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde ise, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait tahakkuk eden çevre temizlik vergisinin her yıl emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Diğer yandan 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2’nci maddesinde avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren işyerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur.
Uygulamada, iş yerleri için vergi mükellefiyetleri, İdareye işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için başvuruda bulunulduğunda tesis edilmektedir. Ancak, yukarıda bahsi geçen işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan iş yerleri için ise, çevre temizlik vergisi ile ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti, bu iş yerlerince bizzat başvurulan durumlar haricinde tesis edilmemektedir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren 3572 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi kapsamındaki iş yerleri için ilan ve reklam vergisi ile çevre ve temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında belediye sınırları içinde faaliyet gösteren 3572 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi kapsamındaki işyerleri için Konya Gelir idaresi Başkanlığından alınmış olunan aktif vergi mükellef listesi ile Konya Büyükşehir Belediyesi numarataj ve adres kayıt verileri kullanılarak çevre temizlik ve ilan reklam vergisi bildiriminde bulunmayan mükelleflerin kayıtlarının yapıldığı, tahakkuk fişlerinin mükelleflere gönderilmeye başlanıldığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresince işyeri açma ve çalışma ruhsat harcından muaf olan işyerlerinin tespit edilerek çevre ve temizlik vergisi ile ilan ve reklam vergisi mükellefiyetleri olmayanların mükellefiyetlerinin tesis edilmesi gerekmektedir.