|
ÖZET: Şirketin, 5.000,00 TL’nin üzerindeki mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için yapılan ödemeler öncesinde hak sahiplerinin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi talep etmediği tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi, kamu kurumlarının bu tür ödemeleri gerçekleştirmeden önce borç durumunu kontrol etmelerini zorunlu kılmaktadır. Bu yükümlülüğe uymayan kurum ve kuruluşlara, 4.000 TL idari para cezası uygulanacağı belirtilmektedir.
Ayrıca, 03.03.2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranması gereken alt sınır 5.000,00 TL olarak belirlenmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu da belediyelerin sahip olduğu işletmelerin bu kurallar çerçevesinde hareket etmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla, belediye şirketleri, hak sahiplerine yapacakları ödemeler öncesinde borç durumlarını kontrol etmekle yükümlüdür. Yapılan incelemelerde, şirketin gider evraklarında mevzuata aykırı olarak bu kontrollerin yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte borcu yoktur yazısının alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, şirketin ödemeler sırasında gerekli belgeleri talep etme konusunda daha dikkatli olması gerekmektedir. |
BULGU: Şirket Tarafından Yapılan Belirli Tutarın Üzerindeki Ödemeler Öncesinde Borcu Yoktur Yazısının Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından tutarı 5.000,00 TL’nin üzerinde olan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için yapılan ödemeler öncesinde hak sahiplerine ait vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranmadığı; ödemelerin bu belge olmaksızın gerçekleştirildiği görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumlar ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurum ve kuruluşların (meslekî kuruluşlar ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemeler öncesinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranması gerektiği, bu madde kapsamında getirilen zorunluluğa rağmen borcun olmadığına dair belgeyi aramaksızın ödeme yapanlara ve işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara dört bin Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtilmektedir.
03.03.2020 tarih ve 31057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1’in Birinci Kısım, İkinci Bölümünün “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı bölümünün 2 ve 4 numaralı alt bölümlerinde, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge arama zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlarca yapılacak ödemelerde vadesi geçmiş borç olarak dikkate alınacak alt sınır 5.000,00 TL olarak belirlenmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2’nci maddesinde belediyelerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları işletme veya kuruluşların Kamu İhale Kanunu kapsamında olduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla belediye şirketleri tarafından, hak sahiplerine yapılacak 5.000,00 TL’nin üzerindeki ödemeler öncesinde hak sahiplerinin vadesi geçmiş borç durumlarının kontrol edilerek, ödemelerin bu şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Şirketin gider evraklarında yapılan incelemeler sonucunda, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, mal ve hizmet alımları için yapılan ödemelerin, hak sahiplerinin vadesi geçmiş borç durumları kontrol edilmeksizin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; bulguya iştirak ettiğini belirtmiş olup bundan sonraki uygulamalarda borcu yoktur yazısının alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuat hükümleri gereğince, ödemeler sırasında vadesi geçmiş borç durumunu gösteren belgelerin aranması hususunda Şirket tarafından gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir.