|
ÖZET: Yapım işlerinde hakedişlerin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nde hakedişlerin, sözleşmede farklı bir hüküm bulunmamasına rağmen her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenmediği gözlemlenmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin ilgili maddeleri, hakediş raporlarının yüklenici tarafından imzalanıp idareye verilmesinin ardından en geç otuz gün içinde onaylanarak tahakkuka bağlanması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, belirli yapım işlerinde bu sürelere uyulmadığını ortaya koymuştur.
Bu durum, hakedişlerin düzenlenme sürecinde belirsizlikler ve gecikmelere yol açma riski taşımakta olup, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleriyle çelişmektedir. Ayrıca, belirsiz düzenlemeler kamu kaynaklarının etkin kullanımını engelleyebilir ve kamu hizmetlerinin zamanında sunulmasını olumsuz etkileyebilir. Dolayısıyla, hakedişlerin mevzuata uygun hale getirilmesi ve yasal süreler içinde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak, hakedişlerin düzenlenmesinde yaşanabilecek karışıklıkların önlenmesi, idari süreçlerin şeffaflığının artırılması ve hesap verebilirliğin sağlanması amacıyla, işlemlerin yürürlükteki mevzuata tam uyum içinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Hakedişlerin Mevzuata Uygun Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Yapım işlerinde, hakedişlerin İdare tarafından sözleşmede farklı bir hüküm olmamasına rağmen her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenmediği görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı 11’inci maddesinde;
“… Hakediş raporları, bu Sözleşmenin eki olan Yapım işleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir. Hakediş raporları yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere İdarece en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak 15 gün içinde ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici Hakediş Raporları” başlıklı 39’uncu maddesinin dördüncü bendinde, “Hakediş raporlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır. a) Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenir.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki düzenlemelere göre; hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; örnek olarak aşağıdaki tabloda yer alan bazı yapım işlerinde düzenlenen hakedişlerin sözleşmede aksine hüküm bulunmamasına rağmen her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenmediği görülmüştür.
yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırıdır. Bu ibare, hakedişlerin düzenlenme sürecinde keyfi uygulamalara ve gecikmelere yol açma riski taşımakta olup şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Ayrıca, bu tür belirsiz düzenlemeler kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını engellemekte, kamu hizmetinin gecikmesine neden olabilmekte ve idari süreçlerde hukuki belirsizliklere neden olmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu ifadenin mevzuata uygun hale getirilmesi ve hakedişlerin yasal sürelere riayet edilerek düzenlenmesi zorunludur.
Sonuç olarak, hakedişlerin düzenlenmesinde yaşanabilecek karışıklıkların önlenmesi, idari süreçlerin şeffaflığı ve hesap verebilirliğinin sağlanması, söz konusu işlemlerin yürürlükteki mevzuata tam uygunluk içinde ve belirlenen yasal süreler çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.