|
ÖZET: Şirketin 31.12.2023 tarihli bilançosunda yer alan geçmiş yıllar kârları toplamı 14.132.236,24 TL olarak tespit edilmiştir. Ancak, bu tutar hakkında genel kurulda herhangi bir karar alınmamıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, ticaret şirketlerinin ve özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşların genel kurulunun, yıllık kâr üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğunu belirtmektedir. Aynı zamanda, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre belediyelerin gelirleri arasında iştirak ve faaliyetlerden elde edilen gelirler de yer almaktadır.
Elazığ Belediyesi Personel Hizmetleri AŞ, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir şirket olup, amacı kâr elde etmektir. Bu kârların, yedek akçeler ayrıldıktan sonra ya sermayeye eklenmesi ya da belediyeye aktarılması gerekmektedir. İncelemeler sonucunda, geçmiş yıllar kârları hesabında yer alan tutar için genel kurulda karar alınmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, ilk genel kurulda bu tutarın sermayeye eklenmesi için ilgili konunun onayına sunulacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, şirketin genel kurulunun geçmiş yıllar kârları ile ilgili karar alması, bu tutarların ya sermayeye eklenmesi ya da belediyeye aktarılması açısından önem arz etmektedir. Bu durum, mali açıdan belediyenin gelir ihtiyacını karşılamak için de kritik bir adım olacaktır. |
BULGU: Şirketin Genel Kurulunda Geçmiş Yıllar Kârlarının Kullanılması Hakkında Karar Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin 31.12.2023 tarihli bilançosunda geçmiş yıllar kârları hesabında 14.132.236,24 TL bulunduğu halde bu tutarlar hakkında genel kurul tarafından herhangi bir karar alınmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun;
– 16’ncı maddesinde ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların da tacir sayılacağı,
– 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekeceği,
– 408’inci maddesinde anonim şirketlerde genel kurulun görev ve yetkileri sayılmış olup yıllık kâr üzerinde tasarruf, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak kâra katılması dahil kullanılmasına ilişkin kararların genel kurulun yetkilerinden olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan 5393 sayılı belediye Kanunu’nun 59’uncu maddesine göre belediyelerin gelirleri arasında her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler de sayılmıştır.
Açıklanan hükümlere göre kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere belediye tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılmakta olup, her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda Elazığ Belediyesi Personel Hizmetleri AŞ. özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurulmuş olup, amacı kar elde etmektir. Elde edilmiş karların da şirketin sahibi olan genel kurul tarafından kanunda belirlenen yedek akçeler ayrıldıktan sonra ya sermayeye eklenmesi veya kar dağıtımı yapılarak belediyeye aktarılması gerekmektedir. Mali yönden gelire ihtiyacı olan belediyenin her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanan gelirleri, ya şirketin sermayesine ekleyerek veya şirketin sermayeye ihtiyacı yoksa belediyeye aktarıp değerlendirmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede önceki yıllar bilançolarında farklı tutarlarda olmak üzere kümülatif olarak 2023 yılı bilançosunda geçmiş yıllar karları hesabında 14.132.236,24 TL bulunduğu, 2023 yılına ait genel kurul kararında ise (denetim tarihlerinde 2024 yılı bilançosu kesinleşmemiş ve genel kurulu henüz yapılmamıştır) bu tutar hakkında karar alınmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresinin cevabında, yapılacak ilk genel kurulda geçmiş yıllarda yapılan karların sermayeye ilave edilmesi için ilgili husus genel kurulun onayına sunulacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Şirketin genel kurulu tarafından geçmiş yıllar kârları hesabında yer alan tutarların şirketin sermayesine eklenmesi veya şirketin sermayeye ihtiyacı yoksa belediyeye aktarılarak değerlendirilmesi yönünde karar alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.