|
ÖZET: Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabının hatalı kullanımı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Yapılan incelemelerde, belediye şirketinin muhasebe kayıtlarında 170-177 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı’nın gereksiz yere kullanıldığı tespit edilmiştir. 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde bu hesap grubunun, yalnızca yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri yapan işletmeler için uygun olduğu belirtilmiştir. Ancak, şirketin faaliyet alanı kafeterya, düğün salonu ve plaj işletmeciliği olduğundan, bu hesapların kullanımı yanlıştır.
Şirketin açılış kaydı incelendiğinde, 170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı’nda 12.019.492,34 TL bakiye bulunduğu ve bu tutarın yıl içinde yapılan işlemlerle 15.090.628,28 TL’ye yükseltildiği görülmüştür. Hatanın, geçmiş yıllarda kaydedilmesi gereken tutarın yanlışlıkla bu hesaba aktarılmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Şirketin taşınmazı bulunmadığı için, kiraladığı veya Büyükşehir Belediyesi tarafından işletme hakkı verilen yerlerdeki harcamaların 264-Özel Maliyetler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, şirketin mali tablolarının hatalı olduğu ve güvenilir bilgi sunmadığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. 170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı’ndaki tutarın kontrol edilerek, 264-Özel Maliyetler Hesabına aktarılması ve ilgili gider hesaplarına alacak kaydı yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabının Hatalı Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket açılış kayıtlarında ve yıl içi işlemlerinin incelenmesinde, kullanılmaması gereken 170-177 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabının şirket muhasebe kayıtlarında kullanıldığı tespit edilmiştir.
1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendine göre; 170-177 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı grubunun yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri yapan işletmelerin, bu işleri dolayısıyla yaptıkları harcamaların izlenmesi için kullanıldığı, işletmenin üstlendiği yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinin maliyetlerinin oluşturulduğu hesaplar olduğu belirtilmiştir.
Aynı genel Tebliğ’de 170-177 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı ile ilgili; işletmenin üstlendiği inşaat ve onarım işleri ile ilgili giderleri, 7’li hesap grubundaki yansıtma hesaplarının alacağı karşılığında bu hesaplara borç kaydedileceği, bu hesaplarda oluşan maliyetin, geçici kabul yapıldığında “622-Satılan Hizmet Maliyeti” hesabına devredileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde; Şirket açılış kaydı 170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı bakiyesinde 16 adet alt muhasebe kodunda toplam 12.019.492,34 TL bakiye bulunduğu, yıl için 32 muhasebe işlemi ile enflasyon düzeltmesi kaydı yapılarak söz konusu tutarın 15.090.628,28 TL’ye yükseltildiği tespit edilmiştir.
Söz konusu hatanın, geçmiş yıllarda 264-Özel Maliyetler Hesabına kaydedilmesi gereken tutarın yanlışlıkla bu hesaba kaydedilmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Şirketin kendine ait taşınmazı bulunmadığı için kiraladığı ya da Büyükşehir Belediyesince işletme hakkı verilen yerlere yapılan değer artırıcı bakım onarım ve benzeri harcamaları 264 hesabına kaydetmesi gerekirdi.
Şirketin faaliyet alanı, Mersin ili genelinde kafeterya, düğün salonu ve plaj işletmeciliğidir. Şirket, piyasa için inşaat ve onarım işleri yapan bir işletme değildir. Dolayısıyla söz konusu hesabın Şirket tarafından kullanılmaması gerekmektedir. Bu haliyle Şirket mali tablolarının hatalı olması nedeni ile doğru ve güvenilir bilgi içermediği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında bulgudaki tespite iştirak edildiği ve gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, 170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı bakiyesinde yer alan tutarın kontrol edilerek, 264-Özel Maliyetler Hesabına aktarılması, amortisman süreleri de dikkate alınarak ilgili gider hesaplarına alacak kaydı yapılarak hesabın kapatılması gerekmektedir.