|
ÖZET: Yapım işlerinde alt yüklenicilere yaptırılan işlerin toplam bedelinin belirlenen üst limitleri aştığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir ihale kapsamında, alt yüklenicilere aktarılan işlerin toplam tutarı, sözleşme bedelinin %50’sini geçmiştir. 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin belirli oranlarla sınırlı olduğunu belirtmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde de, işin tamamının alt yüklenicilere devredilemeyeceği ve belirli oranların aşılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. İncelemeler sonucunda, 117.770.000,00 TL sözleşme bedelli yapım işinin 76.999.193,43 TL’lik kısmının alt yüklenicilere verildiği ve bu miktarın sözleşme bedelinin %65,38’ini oluşturduğu belirlenmiştir. Bu durum, mevzuatta belirtilen %50 sınırını aşmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak, mevzuatın öngördüğü limitlere uyulması için gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar çerçevesinde yapılan ihalelerde, alt yüklenicilere yönelik işlerin toplam bedelinin yasal sınırlara uygun bir şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşinde, İşin Alt Yüklenicilere Yaptırılan Kısımları İçin Üst Limitlere Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işinde, alt yüklenicilere yaptırılan işlerin toplam bedelinin alt yükleniciler için öngörülen üst sınırı aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde, ihale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, alt yüklenici; sözleşme konusu işin nev’i itibariyle bir kısmını yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi şeklinde tanımlanmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında; işin tamamının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı, işin niteliğinden kaynaklanan sebeplerle veya teknik zorunluluklar nedeniyle ihale dokümanında farklı oranlar belirlenmesi durumu hariç, tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedelinin, sözleşme bedelinin %30’unu; alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedelinin ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedelinin sözleşme bedelinin %50’sini geçmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından ihale edilmiş olan 117.770.000,00 TL sözleşme bedelli yapım işine ilişkin olarak işin 76.999.193,43 TL’lik kısmının aşağıdaki tabloda da ifade edildiği üzere altyüklenicilere yaptırıldığı görülmüştür. Bahsi geçen yapım işinin alt yüklenicilere yaptırılan kısmının toplam sözleşme bedelinin %65,38’ini oluşturduğu, dolayısıyla, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmü uyarınca belirlenen %50 sınırını aştığı tespit edilmiştir.
Tablo 13: İhalesi Yapılan Yapım İşi Kapsamında, İşin Alt Yüklenicilere Yaptırılan Kısımları
| Alt Yüklenici | Sözleşme Tarihi | Sözleşme Tutarı (TL) |
| A Firması | 25.10.2022 | 955.738,38 |
| B Firması | 28.10.2022 | 525.000,00 |
| C Firması | 02.01.2023 | 1.701.019,16 |
| D Firması | 22.02.2023 | 6.215.360,17 |
| E Firması | 04.07.2023 | 11.750.000,00 |
| F Firması | 04.07.2023 | 12.100.000,00 |
| G Firması | 24.08.2023 | 5.418.408,72 |
| H Firması | 26.09.2023 | 9.800.000,00 |
| K Firması | 13.10.2023 | 8.700.000,00 |
| L Firması | 20.10.2023 | 8.638.500,00 |
| M Firması | 25.10.2023 | 1.916.667,00 |
| N Firması | 30.11.2023 | 9.278.500,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | 76.999.193,43 TL |
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup mevzuatta belirtilen limitlere uyulması hakkında gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında ihalesi gerçekleştirilen ve 4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmesi yapılan yapım işlerinde, işlerin alt yüklenicilere yaptırılacak kısımları için mevzuatın öngördüğü üst limitlere riayet edilmesi gerekmektedir.