|
ÖZET: Bazı yapım işlerine ilişkin sözleşmelerde, teknik personelin niteliklerinin belirtilmediği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kanun’un “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine dair tip sözleşmelerin Resmi Gazete’de yayımlanmasını ve idarelerce bu sözleşmelerin esas alınarak düzenlenmesini öngörmektedir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 23’üncü maddesi, yüklenicinin, idareye bildirdiği teknik personelin onaylanmasının ardından belirli sayıda ve unvanda personeli iş yerinde bulundurmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, bazı sözleşmelerde teknik personelin mesleki özelliklerinin belirtilmediği görülmüştür. İdare, işin niteliğine göre teknik personel listesi oluşturulduğunu, ancak bazı durumlarda lisans mezuniyetinin yeterli olabileceğini ifade etmiştir. Bununla birlikte, Tip Sözleşme’de teknik personelin mesleki özelliklerinin açıkça belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. İdarenin iç değerlendirmelerine dayanan listelerin sözleşme metninde yer almaması, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, yapım işlerinde yüklenicilerle yapılan sözleşmelerde teknik personelin deneyim süresi, meslek odasından ceza almamış olması ve iş güvenliği belgesine sahip olması gibi niteliklerin açıkça belirtilmesi, işin kalitesi ve güvenliği ile mevzuata uyum açısından kritik öneme sahiptir. Bu hususların sözleşmelerde net bir şekilde yer alması, sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Bazı Yapım İşi Sözleşmelerinde Teknik Personelde Aranacak Niteliklerin Belirtilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bazı yapım işlerinde yükleniciler ile düzenlenen sözleşmelerde teknik personelde aranılacak mesleki özelliklerin belirtilmediği görülmüştür.
4735 sayılı Kanunu’n “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde; Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde,
“Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.
Adet Pozisyonu Mesleki Unvanı Mesleki Özellikleri 21
.
.
.
23.2. Yüklenici, yukarıda adet ve mesleki unvanı belirtilen teknik personeli idareye süresinde bildirmediği veya iş programına göre iş başında bulundurmadığı takdirde;
1- (Mesleki unvanı) için… TL/Gün,
2- için TL/Gün,
ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilir. Bu cezalar, yüklenicinin cezalı çalıştığı süre içerisinde yukarıdaki yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde de uygulanır.” hükümleri yer almaktadır.
Maddenin dipnotunda; “21İdare öngörülen teknik personelin adet ve unvanı ile bu personelde aranacak nitelikleri bu maddeye yazacaktır.” denilmektedir.
Yapılan incelemede, bazı yapım işlerinde yükleniciler ile düzenlenen sözleşmelerde tip sözleşmede teknik personele ilişkin mesleki özelliklerin yazılması öngörülmesine rağmen yapılan sözleşmelerde teknik personelde aranılacak mesleki özelliklerin belirtilmediği görülmüştür.
İdarenin tarafından verilen cevapta, işin niteliğine göre teknik personel listesi ve meslek branşlarının belirlendiği; bazı işlerde lisans mezuniyetinin yeterli olabileceği, meslek odalarından kısıtlılığı bulunanların ise teknik personel olarak kabul edilmediği ifade edilmiştir. Ancak, Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmede belirtildiği üzere, sözleşmelerde teknik personelin mesleki özelliklerinin yazılması zorunludur. İdarenin iç değerlendirmelerine dayanarak hazırlanan listelerin sözleşme metninde yer almaması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Cevabın devamında ise bundan sonraki süreçte yapım işlerinde bulgu kapsamında belirtilen hususlar ile ilgili yönetmelik ve şartnameler göz önünde bulundurularak gerekli süreçlerin yönetilmesine özen gösterileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yapım işlerinde yüklenicilerle düzenlenen sözleşmelerde; işin sözleşme ve eklerine uygun şekilde gerçekleştirilmesini temin etmek amacıyla, teknik personelin deneyim süresi, bağlı olduğu meslek odasından ceza almamış olması, iş güvenliği belgesine sahip olması gibi mesleki özelliklerin açık ve ayrıntılı olarak belirtilmesi, bu hususların sözleşmelerde net şekilde yer alması; hem işin kalitesinin ve güvenliğinin hem de mevzuata uyumun sağlanması için gereklidir.