İçme Suyu ve Atık Su Abonelikleri Tesis Edilmemiş Mahalleler Bulunması (Sayıştay)

BULGU: İçme Suyu ve Atık Su Abonelikleri Tesis Edilmemiş Mahalleler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarece içme suyu ve atık su hizmeti sağlanan bazı mahallelerde abonelik tesis işlemlerinin halen tamamlanmadığı görülmüştür.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarını azaltmak üzere alınacak tedbirler” başlıklı 7’nci maddesinde idarelerin içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi ile sistemin izlenmesi ve kontrolü için Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliği’nde belirtilen yöntemleri uygulayacağı ifade edilmiştir.

Bu kapsamda yayımlanan Tebliğ’in “Abonelik işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde; idarelerin hizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone olmak, sayaç taktırmak ve sayacı işler durumda muhafaza etmekte idareyle birlikte sorumlu olduğu, idarelerin abonesiz ve sayaçsız su kullanımını önlemek maksadıyla gerekli çalışmaları yapacağı, abonelerin; kimlik, adres, iletişim, sayaç numarası, sayaç markası, sayaç çapı, sayaç boyu, sayaç damga tarihi, sayaç sınıfı, sayaç endeksi, sayaç çalışma prensibi ve sayaç çarpanının mutlaka kayıt altına alınacağı, mevcut kayıtlarda güncelleme yapılacağı, adres kayıtlarının ulusal adres veri tabanındaki parametrelere uygun olarak tutulacağı, abonelik tesis edilirken suyun kullanım şekline ve kullanıcısına göre abone türlerinin belirlenerek sisteme giriş yapılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi (MARSU) Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Abonelerin gruplandırılması ve tarife uygulaması” başlıklı 7’nci maddesinde de uygulanacak tarifeler ve uygulama esasları açıklanmıştır. Yönetmelik’in “Kırsal abone tarifesi” başlıklı 31’inci maddesinde içme ve kullanma suları için alınacak ücretin, 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmiyedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1’inci maddesi gereğince Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen beldelerdeki abonelerde bulundukları abone türündeki en düşük tarifenin %50’si, köylerde ise % 25’i şeklinde ve Kanun’un öngördüğü süre ile sınırlı olmak üzere uygulanacağı belirtilmiştir.

Yönetmelik’in “Kaçak su kullanımı” başlıklı 46’ncı maddesinde de idarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından, şube yolundan abone olmaksızın ya da abone olduğu halde kayıt dışı sayaçla, kayıtlı sayacı işletmeyecek şekilde ya da sayaçsız olarak herhangi bir teknik düzenekle su alma işinin kaçak su kullanımı olduğu, bu şekilde su kullanan kişiler hakkında kaçaksu kullanımlarının tutanakla tespit edilip kaçak su tahakkuku yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereği; kurumun hizmet alanı içerisinde su ve atık su hizmeti sunduğu kişilere yönelik abonelik ve sayaç takma işlemleri başta olmak üzere abonelerin ve sayaçlarının takibine ilişkin her türlü iş, işlem ve faaliyetin yerine getirilmesi, bu kapsamda 6360 sayılı Kanun’la mahalleye dönüşen köy statüsündeki yerlerde de söz konusu işlemlerin aynı şekilde yürütülerek bedelsiz ve/veya kaçak su tüketiminin önlenmesi gerekmektedir.

Tablo 8: 6360 sayılı Kanun’la Mahalleye Dönüşen Köylere İlişkin Abone Bilgileri

6360 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte köy tüzel kişiliği sonlandırılarak mahalleye dönüşen ve MARSU Genel Müdürlüğünün hizmet alanı içerisine alınarak su ve atık su hizmeti sunulan köylerdeki kişilerin abonelik işlemlerine ilişkin 31.12.2024 tarihli durumu yukarıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablodan, 6360 sayılı Kanun’la mahalleye dönüşen köylerde kurumun su ve atık su hizmetlerinden faydalanan kişilerin abonelik işlemlerinin söz konusu köylerin 287’sinde tesis edilmediği anlaşılmaktadır.

İdarece; köyden mahalleye dönüşen yerleşim yerlerindeki abonelik tesisi çalışmalarının devam ettiği, çalışmaların yeterli insan kaynağı ihtiyacının karşılanması ile birlikte daha kısa sürede tamamlanacağı ifade edilmiştir.

Kurum hizmet alanı içerisinde bulunan ve yukarıdaki tabloda abonelik iş ve işlemlerinin henüz tamamlanmadığı belirtilen mahallelerdeki kişilere yönelik su ve atık su abonelik tesisi ve sayaç takma iş ve işlemlerinin, mevzuatın öngördüğü çerçevede ve mümkün olan en kısa süre içerisinde tamamlaması gerekmektedir.