|
ÖZET: Yapı denetim görevlileri için gerekli olan bina ve barakaların özelliklerinin sözleşmede belirtilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir Belediyesi İdare tarafından ihale edilen yapım işlerinde, yüklenicilerin yapı denetim görevlisinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere inşa etmesi gereken bina ve barakaların şartlarının sözleşmede yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, bu yapıların işin tamamlanmasının ardından idare tarafından teslim alınmadığı ve bu durumun yükleniciye ekonomik avantaj sağladığı belirlenmiştir.
Sözleşmenin 8. maddesi, ihale dokümanları ve diğer belgelerin bir bütün olduğunu vurgulamakta ve çelişkili durumlarda ihale dokümanlarının esas alınacağını belirtmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicinin yapı denetim görevlisi için gerekli olan binaları belirli şartlar altında bedelsiz olarak idareye teslim etme yükümlülüğünü ortaya koymaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu binaların alan büyüklüğü, yüksekliği ve iç donanım gibi özelliklerinin sözleşmede tanımlanmadığı görülmüştür. İdare, bazı ihale edilen işlerde yüklenicilerden bina ve baraka talep edildiğini belirtmekte ve gelecekteki süreçlerde bu bulguların dikkate alınarak sözleşme tasarılarına gerekli düzenlemelerin dahil edileceğini ifade etmektedir. Sonuç olarak, yapı denetim görevlileri için gerekli binaların özelliklerinin sözleşmede açıkça belirtilmesi ve işin bitiminde bu yapıların idareye teslim edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yapı Denetim Görevlisi İçin Yapılacak Bina ve Barakalarının Özelliklerinin Sözleşmede Belirtilmemesi ve Yapılan Bu Bina/Barakaların Teslim Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından ihale edilen yapım işlerinde, yapı denetim görevlisinin işle ilgili her türlü çalışmaları yapmaları için yüklenici tarafından yapılması gereken bina ve barakaların nasıl olacağına ilişkin sözleşmesinde şartların belirtilmediği ve kabulü yapılan yapım işlerin sözleşme gereği işin bitiminde bina ve barakaların idarece teslim alınmadığı görülmüştür.
İhale edilen yapım işlerine ait sözleşmenin 8’inci maddesinde, sözleşmenin ekindeki ihale dokümanı ve diğer belgelerle bir bütün olduğu, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dokümanında yer alan hükümlerin esas alınacağı, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralamasında ilk olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ve daha sonraları ise teknik şartnamelerin geldiği belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yapı denetim görevlisi için gerekli binaların yapılması” başlıklı 16’ncı maddesinde,
“ (1) Yüklenici, yapı denetim görevlisinin işle ilgili her türlü çalışmaları ve gerektiğinde yatıp kalkmaları için, sözleşmesinde belirlenen şartlar altında uygun yerler, bina ve/veya barakalar hazırlayıp bedelsiz olarak idareye teslim etmek zorundadır. Yüklenicinin sözleşme gereği bedelsiz olarak yapmak zorunda olduğu binaların dışında, idarece istendiği takdirde yüklenici, yapı denetim görevlisi için gerekli olan başka binaları da şartları ihale dokümanında belirtilmesi halinde bedeli karşılığında yapacaktır. Bu binaların, proje ve özel şartnamelerinin yükleniciye verildiği tarihten başlamak üzere, sözleşmesinde belirtilen süre içinde tamamlanarak yapı denetim görevlisine teslim edilmeleri gereklidir. Bina ve barakaların teslimi gecikirse bunlar için sözleşmede yazılı cezalar uygulanır.
(2) Yapı denetim görevlisi için yapılacak binalar, idarenin göstereceği yerlerde yapılacaktır.
(3) Bina ve barakalar, ister bedeli karşılığında, ister bedelsiz olarak yapılmış olsun, işin bitiminde idarenin malı olur. Ancak, bedelsiz olarak yapılan bina ve/veya barakalar sözleşmede bu yönde düzenleme yapılmış olması şartıyla yüklenici tarafından işin bitiminde bedelsiz kaldırılır. Aksi takdirde, idare yüklenici nam ve hesabına bina ve/veya barakaları kaldırtmaya yetkilidir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından ihalesi yapılan yapım işlerinde yüklenici tarafından yapılması gereken bina ve barakaların alan büyüklüğü, yüksekliği, iç donanım vb. diğer özelliklerin nasıl olacağına ilişkin sözleşmesinde şartların belirtilmediği ve yaptırılan bu bina ve barakaların işin bitiminde idarece teslim alınmayarak yükleniciye ekonomik avantaj sağlandığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, bazı ihale edilen bazı işlerde yüklenicilerden bina ve/veya baraka talebinde bulunulduğu belirtilmiş, ayrıca bundan sonraki süreçte yapım işleriyle ilgili olarak bulgu kapsamında yer alan hususlar ve ilgili mevzuatlar dikkate alınarak bu düzenlemelerin sözleşme tasarılarına dahil edileceği ve sürecin titizlikle yönetileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kabulü yapılan yapım işlerinde sözleşme gereği işin yapı denetim görevlisinin işle ilgili her türlü çalışmaları yapmaları için yüklenici tarafından yapılması gereken bina ve barakaların ilişkin sözleşmesinde şartların belirtilmesi ve işin bitiminde bu bina ve barakaların idarece teslim alınması gerekmektedir.