|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. Belediyenin, şirket personeli de dahil olmak üzere yıllık toplam personel giderleri, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla hesaplanan yasal limitin üzerinde gerçekleşmiştir. İlgili mevzuat, idarelerin toplam personel giderlerinin, bütçe gelirlerinin yüzde kırkını aşmaması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bu sınırın %29,89 oranında aşıldığı tespit edilmiştir.
Belediyenin 2024 yılı için toplam personel giderleri 1.176.305.413,45 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar, 292.519.013,73 TL’lik memur ve diğer personel giderleri ile 696 sayılı KHK kapsamında istihdam edilen personel için yapılan 883.786.399,72 TL’lik ödemelerin toplamıdır. Ayrıca, belediyenin en son kesinleşmiş bütçe geliri 1.062.128.034,07 TL olup, yeniden değerleme oranı %58,46 olarak hesaplanmıştır. Bu veriler ışığında, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aşmaması için gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, personel giderleriyle ilgili yasal sınırlara uyulacağına dair bir açıklama yapmış ve izleyen yıllarda bu giderlerin mevzuat çerçevesinde düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu durum, istihdam politikalarının da bu doğrultuda şekillendirilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından belediye şirket personeli de dahil ödenen yıllık toplam personel giderlerinin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle bulunan yasal sınırı aştığı görülmüştür.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı ve belirlenen oranı aşan idareler tarafından Bakanlıktan izin alınmaksızın şirketlerine işçi alımı yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının bir önceki yıla ilişkin olarak tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında arttırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı belirtilerek idarelerin toplam personel giderlerine ilişkin sınır getirildiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarenin personel giderlerinin mevzuatta belirtilen yasal sınırı aşağıdaki tabloda da belirtildiği üzere aştığı tespit edilmiştir.
Tablo 19: Belediyenin 2024 Yılı Şirket Personeli Dahil Personel Giderleri
| Personel Gideri (TL) | 696 Sayılı KHK Kapsamında Şirketten Temin Edilen Personel Gideri (TL) |
Toplam Personel Gideri (TL) |
| 292.519.013,73 | 883.786.399,72 | 1.176.305.413,45 |
Analitik bütçe sınıflandırılmasında 01 Personel Gideri kodunda izlenen ve memur, sözleşmeli, kadrolu işçi ve diğer personel için yapılan personel gideri toplamı 292.519.013,73 TL; 696 sayılı Kanun Hükmünde Karaname (KHK) kapsamında istihdam edilen personel için yapılan ödemeler toplamının ise 883.786.399,72 TL olduğu anlaşılmakla birlikte toplam personel gideri 1.176.305.413,45 TL olmaktadır.
Tablo 20: Belediyenin 2024 Yılı Personel Giderlerine İlişkin Üst Sınır Hesabı
| Belediyenin En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri (TL) | Yeniden Değerleme Oranı |
Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutar (TL) | Personel Gider Limiti (TL) | Toplam Personel Gideri Tutarı (TL) | Toplam Personel Giderlerinin En Son Kesinleşmiş Bütçe Gelirlerine Oranı |
| 1.062.128.034,07 | %58,46 | 1.683.048.082,79 | 673.219.233,11 | 1.176.305.413,45 | %69,89 |
İlgili tablodan da anlaşıldığı üzere Kamu İdaresi tarafından mevzuatta hüküm altına alınan yasal sınırın %29,89 oranında aşıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup personel giderlerinde mevzuatta belirtilen üst sınırın gözetileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından personel giderlerine ilişkin yasal sınırlara riayet edilmesi, izleyen yıllarda personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aşmayacak düzeye getirilmesi ve istihdam politikalarında bu hususun dikkate alınması gerekmektedir.