|
ÖZET: Bazı yapım işlerinde, artan imalat kalemlerine ait birim fiyatların mevzuatta belirtilen formül doğrultusunda revize edilmeden ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre, birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin miktarında %20’yi aşan bir artış meydana geldiğinde ve bu artış sözleşme bedelinin %1’ini geçtiğinde, ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edilmesi gerekmektedir. Bu durum, sözleşme bedeli içindeki artış oranına göre hesaplanarak uygulanmalıdır.
Yapılan incelemelerde, belirli iş kalemlerinde revize birim fiyat hesaplanmasını gerektiren artışlar olmasına rağmen, bu kalemlerin birim fiyatlarının revize edilmeden ödeme alındığı anlaşılmıştır. Örneğin, çeşitli imalat pozlarında revize fiyat uygulaması yapılmadığı görülmüştür. İdare, bazı pozların kesin hesapta düzeltileceğini belirtmiş olsa da, bu düzeltmelere dair somut belgeler sunulmamıştır. Sonuç olarak, iş kalemlerinde %20’yi aşan artışlar ve sözleşme bedelinin %1’ini geçen durumlarda, ilgili birim fiyatların mevzuata uygun şekilde revize edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, kamu kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı Yapım İşlerinde Revize Birim Uygulamasının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Bazı yapım işlerinde, miktarı artan imalat kalemlerine ait birim fiyatların mevzuatta yer verilen formül ile revize edilmeden ödeme yapıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı ifade edilmiştir.
Yine Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 28.2’nci maddesinin 24.1 numaralı dipnotunda aynen;
(2) Teklif birim fiyat sözleşmelerde madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir;
“28.2.İş kalemi miktarının değişmesi
28.2.1. Herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 – (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli (TL),
F = İş kaleminin birim fiyatı (TL /
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ..).
28.2.2. (28.2.1) maddesi uyarınca hesaplanan revize birim fiyat, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak (%25 oranında kâr ve genel gider dahil) hesaplanan birim fiyatı geçemez. İş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde ise, bu fiyat Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanır.” hükümleri yer almaktadır
Yapılan incelemede, detayı aşağıdaki tabloda yer alan iş kalemlerinde revize birim fiyat hesaplanmasını gerektirecek şekilde artış meydana gelmesine rağmen söz konusu iş kalemleri birim fiyatlarının yukarıda yer verilen formül ile revize edilmeden ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Tablo 9: Revize Fiyat Uygulaması Yapılmayan İmalat Pozları
| S.N. | Poz No Revize Poz No |
İmalatın Adı | Teklif Birim Fiyat (TL) (A) |
Revize Fiyat (TL) (B) |
Fark (TL) (C=A-B) |
| BTMH-I-01 | Her Cins Zeminde Hendek, Temel ve Serbest Kazı Yapılması | 110,00 | 107,16 | 2,84 | |
| BTMİİ-İ-04 | Boru hendeği ve sanat yapılarında kırmataş malzeme ile sıkıştırılmış dolgu yapılması | 370,00 | 362,56 | 7,44 | |
| GKİİDHİ-E-47 | Scada uzaktan haberleş-me sistemi için rtu/plc ve tüm kompanetler dahil pano temin ve montajı | 200.000,00 | 197.581,54 | 2.418,46 |
İdare cevabında, Başiskele Tepecik Mahallesi İçmesuyu Hattı İnşaatı işinde bulgu konusu pozların kesin hesapta düzeltildiği ifade edilmiş olmakla birlikte, bu düzeltmeye ilişkin herhangi bir somut ve kanıtlayıcı belge tarafımıza sunulmamıştır. Ayrıca, Karamürsel İlçeleri
İçmesuyu Depo ve Hatları İnşaatı işinde ilgili pozun, bulgu önerisi doğrultusunda kesin hesap aşamasında düzeltileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer alan hüküm uyarınca herhangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında %20’yi aşan bir artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı oranında ilgili iş kalemine ait birim fiyatın formüle göre revize edilmesi gerekmektedir.