ÖZET: Mesir Macunu Festivali çerçevesinde gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarının, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir. Büyükşehir Belediyesi, festival kapsamında yaptığı alımları piyasa fiyat araştırması yapmadan, ihale veya doğrudan temin yöntemlerini kullanmadan ve gerekli belgeleri sunmadan yalnızca fatura karşılığında gerçekleştirmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun amacı, kamu kurumlarının ihalelerde uyulması gereken esasları belirlemektir. Bu kanun, idarelerin şeffaflık, rekabet ve kaynakların etkin kullanımı gibi temel ilkelere uymalarını zorunlu kılmaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, festival kapsamında gerçekleştirilen tüm mal ve hizmet alımlarının, ihale veya doğrudan temin usullerine başvurulmadan fatura karşılığında yapıldığı ortaya çıkmıştır. Örneğin, halk konserleri, güvenlik hizmetleri ve çeşitli mal alımları gibi kalemler, toplamda 26.123.830,48 TL tutarında bir harcama ile gerçekleştirilmiştir. Bu durum, Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü müeyyidelerle karşılaşılmaması adına alımların yasal çerçevede yapılması gerektiğini göstermektedir.

Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin mesir macunu festivali kapsamında yaptığı alımların, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. İlgili mevzuatın gerekliliklerine uyulması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır.

BULGU: Mesir Macunu Festivali Kapsamında Alınan Mal ve Hizmetlerin Kamu İhale Kanunu Hükümleri Uygulanmaksızın Gerçekleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdarenin geleneksel mesir macunu festivali kapsamında yaptığı mal ve hizmet alımlarının piyasa fiyat araştırması yapılmadan, ihale veya doğrudan temin usulü kullanılmadan, kanıtlayıcı evraklara yer verilmeden yalnızca fatura karşılığında gerçekleştirildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanun’un amacı, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.” ifadesine yer verilmiştir.

Aynı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2’inci maddesinde;

“Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:

a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler.”

“Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü ile “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde; “5’inci maddede belirtilen ilkelere ve 62’nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır.”

“Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendinde; “ ile temsil

ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.” hükmüne yer verilmiştir.

Son olarak anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde kanundan istisna olan durumlar, 18’inci maddesinde ihale usulleri ve 22’inci maddesinde doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlar sayılmıştır.

İdarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi bir idare olduğu, istisna kapsamında olmayan alımlarını ihale usulleriyle veya şartları taşıyorsa doğrudan teminle yapması gerektiği açıktır.

Yapılan inceleme sonucunda; İdare tarafından yapılan mesir macunu festivali kapsamında, aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilen mal ve hizmet alımlarının tamamı herhangi bir ihale ya da doğrudan temin usulüne yer vermeden yalnızca fatura karşılığı yapıldığı tespit edilmiştir.

Tablo 13: Fatura Karşılığı Yapılan Alımların Listesi

No İşin Adı KDV Dahil
Toplam Bedel (TL
Halk Konserleri Hizmeti Alımı İşi 11.100.000,00
Festival ve Ülke Bayrakları Alımı İşi 2.692.690,00
Mesir Festivali Basılı Materyal ve Baskı İşleri Hizmeti Alımı İşi 1.853.598,00
Yeme İçme Giderleri 1.334.025,00
Mesir Festivali Güvenlik Hizmeti Alımı İşi 1.329.981,28
Küçük Sahneler Kurulumu Hizmeti Alımı İşi 1.308.000,00
Catering Hizmeti (Kokteyl ve Gala Yemeği Organizasyonu) Alımı İşi. 888.000,00
Mesir Festivali Havai Fişek Atımı Hizmeti Alımı İşi 600.000,00
Dijital Medya İçerikleri Üretimi ve Yönetimi Hizmeti Alımı 564.000,00
Manisa Yöresi Halk Dansları Zeybek Kostümü Alımı (16 Takım Erkek ve 16 Takım Kadın) 510.400,00
Festival Temalı Bez Çanta, Şapka Polo Yaka Tişört ve Sıfır Yaka Tişört Mal Alımı İşi 500.665,00
Kumanya Alımı (Emniyet Mensupları İçin) 470.250,00
Küçük Sahneler İçin Canlı Performans Orkestra Hizmeti Alımı İşi 440.000,00
Sokak Gösteri Ekipleri Hizmeti Alımı İşi 432.000,00
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Etkinlikleri Organizasyonu Hizmeti Alımı İşi 360.000,00
Canlı Yayın Ulusal 300.000,00
Festival Boyu Video ve Fotoğraf Çekimi Hizmeti Alımı 264.000,00
Ulaşım Hizmeti 233.022,00
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Etkinlikleri 1000 Adet Hamburger ve Limonata Alımı 220.000,00
Mesir Festivali Kapsamında Üretilecek Mesirler İçin Kullanılmak Üzere 50kg’lık Çuvallardan Oluşan 150 Çuval Toz Şeker Alımı 196.950,00
Akustik Sokak Sanatçıları Canlı Performansları 160.000,00
Konaklama 144.249,20
Çadır Stant Kurulumu Hizmeti Alımı İşi 120.000,00
Tercümanlar 102.000,00
TOPLAM TOPLAM 26.123.830,48

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü müeyyidelerle karşı karşıya kalınmaması açısından alımların mevzuatta belirtilen usullerle yapılması gerekmektedir.