|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin basın ve tanıtım giderlerinin Tasarruf Genelgesi’ne uygun olmadığını ortaya koymuştur. İdare, ulusal ve yerel basında yapılan haberler ile özel günlerin kutlanması için düzenli ödemeler gerçekleştirmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu giderlerini tanımlarken, bu giderlerin ekonomik ve sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak yönetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Üst yöneticiler, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasından sorumlu tutulmaktadır.
Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi, kamu hizmetlerinin bütçe sınırları içinde kalmasını ve tasarruf anlayışının benimsenmesini öngörmektedir. Genelgede, basın ve yayın giderleri ile ilgili olarak, idarelerin tanıtım amaçlı basılı yayınlar hazırlamaması ve yalnızca zorunlu belgelerin ekonomik malzeme ile basılmasına izin verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, günlük gazete alımları ve gereksiz yayınlara abonelik yapılması yasaklanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, 77.534.102,86 TL tutarında basın ve yayın gideri ödemesi tespit edilmiştir. Bu durum, yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere ve tasarruf tedbirlerine aykırıdır. Kamu kaynaklarının tasarruflu bir şekilde kullanılması, bu tür harcamaların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Basın ve Tanıtım Giderleri Toplamının Tasarruf Genelgesine Uygun Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından ulusal ve yerel basında yapılan gazete ve internet haberleri, özel ve resmi günlerin tebriği için periyodik olarak ödeme yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (h) bendinde kamu gideri;
“Kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri” olarak tanımlanmıştır.
Anılan Kanun’un “Kamu maliyesinin temel ilkeleri” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrası (g) bendi, “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi, “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesi ve “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesi 2’nci fıkrasına göre kamu idarelerince, ihtiyaçların karşılanmasında ekonomik veya sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır.
Üst yöneticiler, harcama yetkilileri ve her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli kullanılmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.
Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması amacıyla yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Genel İlkeler” başlıklı bölümünde; “Kamu hizmetleri, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yerine getirilecektir. Yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesine ve iş artışına gidilmeyecektir” denilmektedir.
Genelge’nin “Basın ve Yayın Giderleri” başlıklı bölümünde; “İdareyi ve faaliyetlerini tanıtmaya yönelik rapor, kitap, dergi, bülten ve benzeri yayınlar hiçbir şekilde basılmayacak, bu dokümanların hazırlanması ve paylaşımı elektronik ortamda yapılacaktır. Bastırılması zorunlu diğer dokümanlar ise ihtiyaç sayısı kadar ve ekonomik malzeme kullanılarak bastırılabilecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca hiçbir şekilde günlük gazete alımı yapılmayacak, görev alanı ile ilgili olmayan yayınlara abone olunmayacaktır.”
Genelge’nin “Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri” başlıklı bölümünde; “Kamu kurum ve kuruluşlarınca mevzuattan kaynaklanan zorunluluklar gereği yapılan veya kurum faaliyetleri ile doğrudan ilgili olan tanıtım giderleri hariç olmak üzere basın ve yayın organlarına ilan-reklam verilmeyecektir.” denilmektedir.
Yapılan incelemede, “gazete abonelikleri”, “tören alanlarını süslemek amacıyla baskılı hizmet alımı”, “idare faaliyetlerini tanıtmaya yönelik kitapçık, takvim, ajanda, el ilanı, katalog gibi dokümanlar alınması”, “kutlama ilan bedelleri”, “haber ilan bedelleri”, “temel atma töreni organizasyon bedeli” vb mal ve hizmet alımları için 77.534.102,86 TL’lik basın ve yayın gideri kapsamında ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer alan Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi hükümleri doğrultusunda, İdare tarafından yerel ve ulusal basının basılı ve görsel haber yayınları için periyodik yayın alımı adı altında ödeme yapılması mümkün değildir.
Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uyularak kamu kaynaklarının iktisadi ve verimli bir surette kullanılması gerekmektedir.