|
ÖZET: Bazı endüstriyel atık su üreten işletmelerin deşarj kalite kontrol ruhsatlarının (DKKR) geçerlilik süresi dolmasına rağmen yenileme işlemlerinin gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. İSU Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’ne göre, ruhsatlar beş yıllık sürelerle geçerli olup, süresi dolan ruhsatların yenilenmesi zorunludur. Ancak yapılan denetimlerde, bazı işletmelerin ruhsat yenileme işlemlerini zamanında tamamlamadığı tespit edilmiştir.
İdare, ruhsat süresi dolmuş olan firmaların Mobil Çevre Denetim Sistemi’nde kayıtlı olduğunu, personel eksikliği ve iş yoğunluğu nedeniyle önceliğin yeni başvurulara verildiğini belirtmiştir. Ancak, ruhsatların geçerlilik süresinin dolması durumunda İdare’nin re’sen takip yapması gerektiği vurgulanmaktadır. Küçük ölçekli işletmelerin başvuru gecikmeleri, sürecin aksamasına gerekçe olmamalıdır; bu nedenle İdare’nin ruhsat yenileme işlemlerini etkin bir şekilde takip etmesi önem arz etmektedir. Sonuç olarak, geçerlilik süresi dolmuş olan endüstriyel atık su kaynaklarının tespit edilmesi ve ruhsatlandırma süreçlerinin yönetmeliklere uygun bir şekilde denetlenmesi gerekmektedir. İdare, ruhsat yenileme işlemlerinin zamanında tamamlanmasını sağlamak için gerekli önlemleri almalıdır. |
BULGU: Bazı Endüstriyel Atık Su Üreten İşletmelerin Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatlarının Geçerlilik Süresi Dolmasına Rağmen Yenileme İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Endüstriyel atık su üreten işletmelerden bazılarının İSU’dan deşarj kalite kontrol ruhsatı (DKKR) verilen ruhsatlardan geçerlilik süresi dolan bazı atık su üreticilerinin ruhsat yenileme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
İSU Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Atıksu : Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucu kirlenmiş veya özellikleri tamamen veya kısmen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan suları,
Endüstriyel Atıksu: Endüstri kuruluşlarından, imalathanelerden, atölyelerden, tamirhanelerden, küçük sanayi sitelerinden ve organize sanayi bölgelerinden kaynaklanan her türlü işlem ve yıkama atığı suları, proses suları ile karıştırılmadan ayrı olarak işlem görüp uzaklaştırılan kazan ve soğutma sularını,
Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı (DKKR) : İSU tarafından düzenlenen ve endüstriyel atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanma ve boşaltılma şartlarını tespit eden belgeyi, olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı Alınması Esasları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Atıksu bağlamak veya boşaltmak sureti ile kanalizasyon şebekesinden faydalanılması İSU’nun yazılı onayına bağlıdır. Onay şartları evsel ve endüstriyel atıksu kaynaklarına İSU tarafından verilecek “Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı”’nda belirlenir. Verilen bu belge atıksu oluşumuna sebep olan gerçek ve tüzel kişilerin yapılarına meşruiyet kazandırmaz… Her endüstriyel atıksu kaynağı ruhsat almak üzere İSU’dan alacağı müracaat formunu yazılı bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde doldurup İSU’ya teslim etmek zorundadır.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan anılan Yönetmelik’in “Ruhsatın Geçerliliği ve Süresi” başlıklı 18’inci maddesinde; Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatları beş (5) yıllık süreler için geçerli olduğu, her süre bitiminde şartları incelemek suretiyle İSU tarafından ruhsatların yenileceği, üretim miktarı ve düzeninde veya faaliyet türünde değişiklik yapacak olan endüstriyel atıksu kaynakları, altı (6) ay önceden İSU’ya müracaat ederek ruhsatlarını yenileteceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, endüstriyel atık su kaynağı olan bazı işletmelerin deşarj kalite kontrol ruhsat süreleri dolmasına rağmen gerekli ruhsat yenileme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı süresi dolmuş firmaların Mobil Çevre Denetim Sistemi’nde kayıtlı olduğu, personel eksikliği ve iş yoğunluğu nedeniyle önceliğin yeni başvurulara verildiği, gecikmenin özellikle küçük ölçekli işletmelerden kaynaklandığı, başvuru yapan firmalardan şartları sağlayanlara ruhsat verildiği, diğerlerine ilişkin sürecin devam ettiği ve denetimlerin sürdürüleceği belirtilmiştir. Ancak, İSU Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’ne göre ruhsatların geçerlilik süresi beş yıl olup, süresi dolan ruhsatların İdare tarafından re’sen takip edilerek yenilenmesi zorunludur. Ruhsat yenileme işlemlerinin yalnızca başvuruya bağlı olarak yürütülmemesi ve DKKR süresi dolan işletmelere yönelik denetimlerin artırılması gerekmektedir. Ayrıca, İSU Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nde, işletme ölçeği fark etmeksizin, tüm endüstriyel atıksu üreten işletmelerin ruhsat yenileme işlemlerinin belirlenen süre içinde tamamlanması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle, küçük ölçekli işletmelerin başvuru gecikmeleri, sürecin aksamasına gerekçe teşkil etmemeli, İdarece sürecin etkin bir şekilde takip edilmesini ve ruhsat yenileme işlemlerinin ivedilikle tamamlanmasını sağlamalıdır.
Sonuç olarak, İdare tarafından hizmet alanı içerisinde Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı olmadan faaliyette bulunan veya geçerlilik süresi dolan endüstriyel atık su kaynağı işletmelerin tespit edilmesine yönelik işlemlerin yapılması ve Yönetmelik’e uygun şekilde ruhsatlandırılma ve ruhsat yenileme denetim işlemlerinin takip edilmesi gerekmektedir.