|
ÖZET: Kocaeli ilinde, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı abonelerin su sayaçlarının kullanım süreleri dolmasına rağmen, İdare tarafından gerekli değişikliklerin zamanında yapılmadığı tespit edilmiştir. Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nde belirtilen periyodik muayene süresi, su sayaçları için 10 yıl olarak belirlenmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde 8204 aktif abonenin sayaçlarının damga yılının dolmuş olduğu, ayrıca 4468 pasif abonede de benzer durumların gözlemlendiği ortaya çıkmıştır.
İdare, sayaç değişimi için yıllık planlama yaptığını belirtse de, denetim sırasında damga süresi dolmuş toplam 12676 sayaç tespit edilmiştir. Yönetmelik gereği, süresi dolmuş sayaçların belirlenen süre içinde değiştirilmesi zorunludur. Bu bağlamda, sayaç değişim planlarının daha etkin bir şekilde uygulanması ve erişilemeyen sayaçlar için gerekli çalışmaların hızlandırılması önem arz etmektedir. Süresi dolmuş sayaçların doğru ölçüm yapıp yapmadığı belirsiz olduğundan, bu durum su gelirlerinde kayıplara yol açabilir ve kayıp kaçak oranını artırabilir. Dolayısıyla, İdarenin periyodik muayene süresi dolmuş sayaçların yenilenmesini acilen gerçekleştirmesi, su gelirlerinde oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Kullanım Süresi Dolan Su Sayaçlarının Yenilenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kocaeli ili genelinde abonelerde kullanılan bazı sayaçların kullanım süresi dolmasına rağmen İdare tarafından değişiminin zamanında yapılmadığı görülmüştür.
Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmelik’inin “Periyodik muayene” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki sayaçların periyodik muayene süresi EK-1’de belirtilmiştir. Periyodik muayene süresi, tarih olarak değil yıl olarak izlenir ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış olursa olsun damgalandığı yıl birinci yıl olarak sayılır. Kalan süre, damgalandığı yılı takip eden yıldan itibaren hesaplanır.
(5) Periyodik muayene süresi dolan sayaçlar, periyodik muayene süresinin dolduğu yılı takip eden yıl içerisinde kullanıcı tarafından tüketiciden sökülür ve yerine geçerli muayenesi olan bir sayaç takılır. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı Kanunda belirtilen idari işlemler uygulanır. ” denilmektedir.
Anılan Yönetmelik’in Ekinde yer alan Elektrik, Su ve Gaz Sayaçlarının Muayene Esaslarının (EK-1) “Su Sayacı” başlıklı “Periyodik Muayene Süresi” maddesinde; “Su sayaçlarının periyodik muayene süresi 10 yıldır.” hükmü yer almaktadır.
İdareden alınan sayaçların damga tarihlerinin listesi üzerinde yapılan incelemelerde; 8204 adet aktif aboneliğin sayaç damga yılının dolmuş olmasına rağmen değiştirilmediği, bunun yanında 4468 adet pasif durumda (aktif sözleşmesi bulunmayan) abonelerinde su kullanımı olmamasından dolayı damga yılı dolmuş sayaçlarının değiştirilmediği tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, her ne kadar sayaç değişimi için yıllık planlama ve uygulama yapıldığı ancak yalnızca fiziki koşulları uygun olmayan ya da erişilemeyen sayaçların değiştirilemediği belirtilmiş olsa da, denetim sırasında İdareden alınan verilere göre, damga süresi dolmuş 12676 adet sayaç tespit edilmiştir. İlgili Yönetmelik hükümleri gereği, süresi dolmuş sayaçların belirlenen süre içerisinde değiştirilmesi yasal bir zorunluluk olup bu çerçevede, sayaç değişim planlarının daha etkin bir şekilde uygulanması, erişilemeyen sayaçlar için çalışmaların hızlandırılması, ölçüm doğruluğunun sağlanması ve gelir kayıplarının önlenmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, periyodik muayenesi dolan sayaçların tam ve doğru bir şekilde ölçüm yapıp yapmadığı tespit edilemediğinden bu husustan kaynaklı olarak su gelirlerinde kayıpların olabileceği ve kayıp kaçak oranının yükselebileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle, İdarenin periyodik muayene süresi dolan sayaçların değişimlerini yaparak su gelirlerinde oluşabilecek kayıpların önüne geçmesi gerekmektedir.