|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin 259 Yatırım Avansları Hesabı’nda uzun süredir bekleyen avansların mahsubunun ya da iadesinin yapılmadığını ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi duran varlık edinimi için verilen avansların izlenmesini ve mahsubunu düzenlemektedir. Ancak yapılan incelemelerde, 2011 yılından itibaren 151.947,87 TL tutarında bir avansın, herhangi bir taahhüt olmaksızın 259 no’lu hesapta tutulduğu ve bu tutarın 140 no’lu Hesapta izlenmediği tespit edilmiştir.
Bu avans, Malatya Büyükşehir Belediyesi’ne devredilen Su ve Kanalizasyon İşletmesi’ne ait hesaplar arasında yer almakta olup, kapatma işlemi için gerekli belgelerin eksikliği nedeniyle işlem yapılamamıştır. MASKİ Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışmalara rağmen, henüz başkanlığa ulaşan bilgi ve belgelerin olmaması nedeniyle avansın kapatılması yönünde bir adım atılamamıştır. Mevcut durum, mevzuata aykırı olup, kamu kaynaklarının kaybına yol açmaktadır. Sonuç olarak, 259 Yatırım Avansları Hesabı’ndaki tutarın, alacak haline getirilmesi ve takip ile tahsil süreçlerinin başlatılması gerekmektedir. Bu adımlar, kamu idaresinin mali durumunu düzeltmek ve kaynakların etkin kullanımını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yatırım Avansının Mahsubunun Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
259 Yatırım Avansları Hesabında uzun süre önce verilmiş olan avansların mevcut olduğu ve bunların, mahsubunun ya da iadesinin yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “259 Yatırım avansları hesabı- Hesabın niteliği” başlıklı 206’ncı maddesiyle; Yurt içi veya dışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için bu Hesabın kullanılacağı,
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 207’nci maddesinin,
(a) bendiyle; Maddi duran varlık edinim işleri nedeniyle sözleşmelerine dayanılarak yüklenicilere verilen avansların, bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ve kesintilerle veya diğer ilgili hesaplara alacak kaydedileceği,
(b) bendiyle; Verilen avanslardan yapılan mahsupların, bu hesaba alacak, ilgili hesap ya da hesaplara borç; taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi nedeniyle feshedilen sözleşmeler üzerine henüz mahsup edilemeyen avans tutarının, bu hesaba alacak, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedileceği,
hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre maddi duran varlık edinimi için sözleşmelerine dayanılarak yüklenicilere verilen ve 259 no’lu Hesaba kaydedilen avansların, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi halinde ilgili varlık hesabıyla mahsubunun yapılması; taahhüdün yerine getirilmemesi, ortadan kalkması veya taahhütten vazgeçilmesi durumunda 140 no’lu Hesaba borç kaydı yapılmak suretiyle 259 no’lu Hesaptan çıkarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresi 2024 yılı Kesin Mizanında 259 no’lu Hesapta 151.947,87 TL tutarında avansın bulunduğu, bu avansın, 2011 yılından beri Hesapta mevcut olduğu, avansa konu bir taahhüt bulunmamasına rağmen bu tutarın, 259 no’lu Hesaptan çıkışı yapılarak 140 no’lu Hesapta izlenmek suretiyle takibinin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresince mevzubahis avansın, Malatya’nın Büyükşehir Belediyesi olmasıyla kapatılan Su ve Kanalizasyon İşletmesinin, Belediyeye devri sırasında aktarılan hesaplar içerisinde yer aldığı, avansın kapatılmasına ilişkin herhangi bir belge bulunmaması nedeniyle kapatma işleminin yapılamadığı, kapatma işleminin yapılabilmesi için belli aralıklarla MASKİ Genel Müdürlüğü ile yazışmalar yapıldığı; ancak bugüne kadar Başkanlığa ulaşan bilgi ve belge bulunmaması hasebiyle işlem tesis edilemediği ve söz konusu bilgi ve belgelerin gönderilmesi halinde kapatmaya ilişkin işlemlerin yapılacağı belirtilse de; avansın kapatılmasına ilişkin işlemlerin tesisi noktasında herhangi bir gelişme yaşanmamıştır.
Mevcut durum, mevzuata aykırı olmakla birlikte konusu kalmayan ve Kamu İdaresi adına alacağa dönüşen avansın, takip ve tahsilinin yapılmaması sonucu Kurum kaynaklarında eksilmeye sebebiyet vermektedir.
Dolayısıyla ilgili tutarın, 259 Yatırım Avansları Hesabına alacak, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydı yapılmak suretiyle alacak haline getirilmesi ve alacağın, takip ve tahsili için gerekli prosedürlerin işletilmesi gerekmektedir.