|
ÖZET: Yeni imalat ve yenileme çalışmaları kapsamında su ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının alınmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Büyükşehir Bağlı İdaresi ASKİ Genel Müdürlüğü, su ve kanalizasyon tesislerine yönelik gerçekleştirdiği yeni hat veya tadilat harcamalarına rağmen, bu tesislerden faydalanan mülk sahiplerinden katılma paylarını tam olarak tahsil edememektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan mülk sahiplerinin bu hizmetler için yapılan harcamalara katılımını düzenlemekte ve ilgili maddeleri, yeni tesislerin yapılması veya mevcut tesislerin yenilenmesi durumunda katılma payı alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Yeni veya yenilenen hatlardan faydalanan tüm mülk sahiplerinin harcamalara katılma payı ödemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, yalnızca yeni abonelerin değil, daha önce katılma payı ödeyen mevcut abonelerin de yararlandığı tesisler için geçerlidir. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, bu katılma paylarının su idarelerinin gelirleri arasında sayıldığını belirtmektedir. Kamu İdaresi, mevcut bina sahiplerinden yatırım bedelinin tahsilinde yaşanan zorlukları kabul etmekte ve bu konuda çalışmaların devam ettiğini ifade etmektedir. Sonuç olarak, yeni hat yapımı veya mevcut hattın yenilenmesi durumlarında, ilgili mevzuat çerçevesinde harcamalara katılma paylarının tahsil edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yeni İmalat ve Yenileme Çalışmalarına İlişkin Su ve Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Paylarının Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
ASKİ Genel Müdürlüğünce su ve kanalizasyon tesislerine yönelik yeni hat veya tadilat gibi harcamalarda bulunulmasına karşın bu tesislerin harcamalarına katılma payları yeni imalat ve yenileme çalışmasından istifade eden mülk sahiplerinden tam olarak alınamamaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanan mülk sahiplerinin, bu hizmetler için yapılan harcamalara katılımını düzenlemektedir.
Kanun’un 88’inci maddesinde su ve kanalizasyon idarelerince yeni içme suyu şebeke tesisleri yapılması, mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı (yenileme, genişletme vb.) halinde, dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, su tesisleri harcamalarına katılma payı alınacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla su ve kanalizasyon hatlarının yapılması veya yenilenmesi durumlarında, daha önce yapılan (eski) yatırımlar sebebiyle ilk abonelik esnasında mülk sahibinden alınan harcamalara katılma paylarından ayrı olarak yeni yapılan veya yenilenen hatlardan istifade eden kullanıcıların (mülk sahiplerinin) tamamından harcamalara katılma payı alınması gerekmektedir. Bu suretle yeni yapılan veya yenilenen hatların harcamalarına katılma paylarından kaynaklanan yükün sadece abone olan mülk sahiplerine yansıtılmasının önüne geçilebilir. Zira bu yeni hattan yeni (ilk) abone olan mülk sahipleriyle beraber, önceki yıllarda eski hat için katılma payını ödeyen ve mülk sahipliği devam eden kişiler de faydalanmaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun yukarda açıklanan 88’nci maddesi hükümlerine göre, belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce yeni içmesuyu şebeke tesisleri yapılması ya da mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı halinde, dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payı alınması zorunlu bulunmaktadır. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler” başlıklı 13’üncü maddesiyle de su ve kanalizasyon tesislerinden yararlananlardan alınacak katılma payları su idarelerinin gelirleri arasında sayılmıştır. İdare tarafından yapılan su ve kanalizasyon tesislerinden faydalanacak olan yeni abonelerden katılma payı alınmakla birlikte, eski abonelerden bu pay alınmamaktadır. Oysa aynı tesisi kullanan tüm aboneler yatırım harcamalarına katılmak durumundadır.
Yeni yapılan inşaatların kanal katılım bedelleri yapı ruhsatı aşamasında alınmaktadır. Ancak, yeni bir hat yapılması veya mevcut hattın yenilenmesi durumlarında yasanın ilgili maddeleri hükümlerince hizmetten yararlanan taşınmaz sahiplerinden su ve kanalizasyon tesislerine katılma payı alınması için gerekli çalışmalara da başlanılmalıdır.
Kamu İdaresi bulgumuza iştirak etmekle birlikte; su ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının yapı ruhsatı aşamasında tahsil edilmekte olduğu, mevcut bina maliklerinden yapılan yatırım bedelinin tahsili konusunda hizmetten yararlanan maliklerin tespitinde yaşanan problemler nedeniyle çalışmaların devam etmekte olduğu belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yeni bir hat yapılması veya mevcut hattın yenilenmesi gibi iki durumda da harcamalara katılma paylarının kamu idaresince ilgili mevzuat hükümleri ve hizmetten faydalanma esası çerçevesinde ilgililerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.