Yapım İşlerine Ait İhale Dokümanları Arasında Uyumlu Olmayan Hükümlere Yer Verilmesi (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerine Ait İhale Dokümanları Arasında Uyumlu Olmayan Hükümlere Yer Verilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Bölge İşletme Başkanlıklarınca ihalesi yapılan yapım işlerinde ihale dokümanları arasında birbiriyle uyumlu olmayan hükümlere yer verildiği görülmüştür.

Her üç Bölge İşletme Başkanlığınca “İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İş”lerinin ihale dokümanı hazırlanıp açık ihale usulü yüklenicisi belirlenmektedir. Bu işler birim fiyat sözleşmeye bağlanmakta olup sözleşme ekleri içinde birim fiyat tarifleri ile genel ve özel teknik şartnamelere yer verilmektedir.

Söz konusu teknik belgelerin incelenmesinden aşağıdaki çelişkili hükümler tespit edilmiştir;

-“Hendek Kazısı Yapılması” paçal birim fiyat tarifinde iksa bedelinin 1 m3 kazı bedeli içinde olduğu belirtilmişken Kanalizasyon İnşaatları Özel Teknik Şartnamesinin 7’nci maddesinde hendek derinliğinin 1,5 mt üstünde olan yerlerde iksa yapılması zorunlu görülmüş ancak 1.5 altında olan yerlerde iş emniyeti tedbirleri alınması yeterli görülmüştür. Dolayısıyla yapılan bütün kazı imalat bedelleri içinde iksa bedeli de bulunmaktadır. İşin doğasından gelen nedenle, idare 1,5 mt. (Örneğin hakedişlerde çokça yer alan 0,85 mt.) altında olan hendek kazısı için iksa bedeli olarak bir bedel ödenmesi düşünülemeyecektir. Bunun için zaten tüm emniyet tedbirlerinin alınması yüklenicinin yasal görevleri içindedir.

-“Q1000-1200 mm lik İç Çapta Baca Tabanı Elamanı ile Baca Tabanı Teşkili” iş kalemi tarifinde dolgu bedeli hem birim fiyata dahil edilmiş hem de birim fiyat içinde olmadığı belirtilmiştir. İmalat tarifinde;

“Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak müteahhit tarafından temin edilen malzeme ile şartnamesinde belirtilmiş esaslar dahilinde, mevcut hatlar üzerindeki bacaların yenilenmesine veya yeni imalat yapılmasına karar verilmesi halinde, mevcut zeminin cinsine göre gerekmesi halinde uygun araç kullanılarak m(teknik şartnamesine uygun şekilde) her cins kaplama malzemesinin sökülmesi, her cins zeminde kompresörlü kompresörsüz kazının yapılması hafriyatın kazı çukurundan dışarı atılmasını takiben, çıkan malzemenin çalışma alanından uzaklaştırılması, döküm sahasına boşaltmak üzere araca yüklenmesi ve nakliyesi dahil, atıksu- yağmursuyu 01000 mm baca tabanı elemanı ile baca tabanı teşkili yapım işidir. Zeminin ıslahı, zemin ıslahına uygun dolgu malzemesi serilmesi, tesviyesi, TSE standartlarına uygun her türlü deneyleri yapılarak idare tarafından kabul edilmiş ve işyerine getirilmiş 0 1000 mm çapında hazır baca taban altlığı, arıza nedeniyle tekil baca yenilenmesinde veya mevcut hatta irtibatlandırmada giriş ve çıkış beton borusu veya HDPE borusunun temini ve baca tabanına irtibatı dahil yerine konulması veya imal edilmesi, baca tabanı kenarlarının uygun dolgu malzemesi ile doldurularak sıkıştırılması, baca tabanının imal yerinden işyerine nakli, her türlü yükleme, boşaltma, dahil, işçilik, alet-edevat, her türlü malzeme ve ekipman için yatay ve düşey taşıma ile yüklenici karı ve genel giderler dâhil ASKİ tip detaylarına uygun 0 1000 mm çapında baca tabanı elemanı teşkili işidir.

Birim fiyata dahil olmayan masraflar: Her türlü zeminin kesilmesi, sökülmesi kazı, kazı nakli ve dolgu birim fiyata dahil değildir.

ÖLÇÜ: Projesinde ve/veya şartnamesinde belirtilen ve kullanılan adet cinsinden miktarıdır.

NOT: 1-Yenilenen bacalarda eski bacanın sökülmesi eski bacanın dıştan dışa çapı esas alınarak bir kenar kabul edilecek ve her baca kenarına 20 cm çalışma payı eklenerek bulunacak hafriyat miktarı m3 cinsinden ve kazı pozundan ödenecektir.

denilmiştir.

Anlaşılacağı üzere, muayene bacası yapılması imalatı tarifinde yenileme ve yeni imalat ayrımı yapılmaksızın dolgu imalatı bedelinin hem fiyata dahil olduğu belirtilmiş olup hem de birim fiyat harici olduğu ve ayrıca ödeneceği ifade edilmiştir.

-“Müteahhit Tarafından Temin Edilen Malzeme ile Q32-Q90 mm Çapta Her Cinsteki Abone Şube Hattı Onarımı” iş kalemi tarifinde; “Her çaptaki abone şube hattı üzerinde meydana gelen arıza için; mevcut yol kaplamasının kesilmesi, sökülmesi, döküm sahasına boşaltılmak üzere araca yüklenmesi ve nakliyesi her türlü zemin derinlikte kazının yapılması çıkan malzemenin çalışma alanından uzaklaştırılması döküm sahasına boşaltılmak üzere araca yüklenmesi ve nakliyesi borunun arızalı kısmının kesilmesi aynı çapta Q PE 32 boru ile ek parçalarının temini, birleştirilmesi hava yapan hattın havalı komprasör ile havasının alınması, zemin iyileştirilmesinin yapılması, seçilmiş malzeme ile yataklama yapılması (boru üzeri 20 cm), boru imalatı tip detaylarına uygun olarak hendeğin doldurulması, imalat mahallinin kampaktör ile sıkıştırılması, her türlü yatay ve düşey taşıma gerekli olan her çapta PE 32 boru ile ek parçaları, malzeme zayiatı, işçilik, alet-edevat, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 adet fiyatıdır…

NOT: …2-Fıllıngs malzemeler için ayrıca ödeme yapılmaz.”

denilmiş olup tarifte doğrudan küresel vana malzemesinden bahsedilmemiştir. Ancak ilgili pozun yaklaşık maliyete esas analizinde şebeke hattı onarımında sanki mecburiyet varmış gibi 1 adet vana malzemesine yer verilmiştir. Tarifin not kısmında ise, Fittings malzemelerinden bahsedilmiştir. Fittings malzemeleri bu alanda borunun bağlantı parçaları demektir. Bu bir çok ek parçalar (dirsek,T, maşon, vb.) olabilir. Dolayısıyla hangi ek bağlantı parçası kaç adet kullanılacak belli değildir. İş kalemi tarifi belirsiz bırakılmıştır.

Kamu idaresi cevabında, gerçekleştirilecek yapım işleri ihalelerinde bulguda belirtilen konu hakkında gerekli hassasiyet gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin yürüttüğü içmesuyu ve kanalizasyon hatları onarım, yenileme ve yeni imalat işlerinde tek ihale dokümanı olan tarifler ile teknik şartnameler arasında uyumlu olmayan hükümler olmasının kamu yararı açısından riskler barındırdığı dikkate alınarak ihale dokümanlarına birbiriyle örtüşen hükümlerin konulması gerekmektedir.