ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bilgisayar yazılımlarını Duran Varlıklar Hesabında izlememesi ve amortisman ayırmamasıyla ilgili önemli bulgular ortaya koymuştur. Belediyenin kullanımındaki bazı bilgisayar yazılımları, lisans ve benzeri haklar 260 Haklar Hesabına kaydedilmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 47 sıra numaralı Genel Tebliğ, bu varlıkların yıl sonunda %100 amortismana tabi olacağını vurgulamaktadır.

Yapılan incelemelerde, 2024 yılında edinilen çeşitli yazılımların Duran Varlıklar Hesabında kaydedilmeden doğrudan gider olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durum, toplamda 1.006.661,92 TL değerindeki yazılımların 260 Haklar Hesabında yer almaması nedeniyle mali tabloların eksik görünmesine yol açmıştır. İdare, bu durumun sehven gerçekleştiğini ve bilgisayar yazılımlarının uygun şekilde kaydedileceğini belirtmiş olsa da, bu kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmeyeceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, belediyenin edinmiş olduğu ve ekonomik değer taşıyan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmesi ve amortismana tabi tutulması zorunludur. Bu uygulama, mali tabloların doğruluğunu sağlamak ve kamu kaynaklarının etkin yönetimini desteklemek açısından kritik öneme sahiptir.

BULGU: Bilgisayar Yazılımlarının Duran Varlıklar Hesabında İzlenmemesi ve Amortisman Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin kullanımında olan bir kısım bilgisayar yazılımı, lisans ve benzeri hakların 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 No.lu Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 210’uncu maddesinde; bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılacağı ifade edilmiştir.

Söz konusu Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde ise; bu hesabın, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre icerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde 260 Haklar Hesabında yer alan varlıkların yılsonunda %100 amortismana tabi olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, fiziksel varlığı bulunmayan belli bir şekilde kullanılan veya yararlanılan bilgisayar yazılımları, lisans ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği ve söz konusu Hesabın amortismana tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 2024 yılında alımı yapılan aşağıdaki program ve yazılımların Duran Varlıklar Hesabında izlenmeyerek, doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir:

– Belediye muhtelif birimlerinin Hakediş ve Yaklaşık Maliyet Hazırlama Programı lisans güncellemesi bedeli,

– Bilişim zararlarından korunmak için Firewall yazılım lisans yenilemesi bedeli,

– Yazı İşleri Müdürlüğünün yazılım lisans yenilemesi bedeli,

– Hukuk İşleri Müdürlüğünün kullandığı Mevzuat ve İçtihat Programı lisans geliştirme bedeli,

– İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün kullandığı Lumion ve Sketchup yazılımlarının yıllık lisans yenileme bedeli.

İdarenin kullanım lisans hakkına sahip olduğu toplam 1.006.661,92 TL değerinde bilgisayar yazılımının 260 Haklar Hesabına kaydedilmemesi nedeniyle dönem sonu mali tablolarında söz konusu hesabın aynı tutarda eksik görünmesine neden olunmuştur.

Kamu İdaresinin cevabında, bulguda tespit edilen hususun sehven gerçekleştiği, bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında izleneceği ve amortismana tabi tutulacağı ifade edilmiştir. Ancak, yapılacak kayıtların 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.

Belediye tarafından edinilen ve ekonomik değer taşıyan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmesi ve amortismana tabi tutulması gerekmektedir.