Bazı Tamir ve Bakım Hizmetlerine İlişkin Alımlarda Faturada Bulunması Gerekli Asgari Bilgilerin Mevcut Olmaması (Sayıştay)

BULGU: Bazı Tamir ve Bakım Hizmetlerine İlişkin Alımlarda Faturada Bulunması Gerekli Asgari Bilgilerin Mevcut Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Faturada bulunması gerekli asgari bilgilerin mevzuata uygun olmaması dolayısıyla yapılan tamir ve bakım hizmetinin denetime imkân vermediği görülmüştür.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229’uncu maddesinde, fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde ise, “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunacağı belirtilmiştir. Buna göre faturada;

Faturanın düzenleme tarihi, seri ve sıra Faturada bulunması gerekli asgari bilgilerin mevzuata uygun olmaması dolayısıyla yapılan tamir ve bakım hizmetinin denetime imkân vermediği görülmüştür.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229’uncu maddesinde, fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde ise; Faturada en az aşağıdaki bilgilerin bulunacağı belirtilmiştir.

1-Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası;

Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;

Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;

Malın veya işin nevi, miktarı, fiyat ve tutarı;

Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulmasının şart olduğu düzenlenmiştir.)

Dolayısıyla faturalarda, malın türü, miktarı, fiyatı ve tutarının bulunması kanuni zorunluluk olup faturaya konu olan malın türü ve miktarının da herkesçe bilinen, kabul görmüş, kesin ve standart bir ölçü olması gerekmektedir. Buna göre; faturada malın türü yerine, “muhtelif” şeklinde genel ifadelerin kullanılması mevzuata aykırılık teşkil edeceği gibi belirsizlik oluşturması sebebiyle tespite imkân vermemesi durumu denetimi de imkânsız kılmaktadır.

Yapılan incelemede, tamir ve bakım hizmeti ile ilgili aşağıdaki tabloda ayrıntısı görülen 6 adet faturada “muhtelif araçların lastik tamir ve bakımı” adı altında miktar olarak “1 adet” olmak üzere toplam 53.192,00 TL satın alındığı görülmüştür. Ancak faturalarda mal ve hizmet türüne “muhtelif araçların lastik tamir ve bakımı” adı altında yer verildiğinden, yukarıda mevzuat hükümleri doğrultusunda hem faturada olması gereken asgari şartlar sağlanmamış hem de hangi araçlara ne kadar malzeme kullanıldığı tespit edilememiş dolayısıyla denetime imkân verilmemiştir.

Tablo 12: Muhtelif Araç/Hortum Şeklinde Düzenlenen Faturaların Listesi

Kamu İdaresi cevabında, İdaremizce tamir ve bakım hizmetlerine ilişkin olarak yapılacak alımlarda faturada bulunması zorunlu olan ve bulguda bahsedilen hususlarda asgari bilgilerin faturada gösterilmesi ile ilgili gerekli hassasiyet gösterileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, denetimin sağlıklı yürütülebilmesi açısından Vergi Usul Kanunu’nda faturanın şekline ilişkin belirlenmiş hükümlere riayet edilmesi gerekmektedir.