|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı atıksu arıtma tesislerinin elektrik enerjisi teşvikinden yararlanmadığını ortaya koymuştur. Mevzuatta belirtilen teşvikten faydalanan tesisler bulunmasına rağmen, özellikle paket tesislerde gerekli belgelerin hazırlanmadığı ve bu nedenle teşvikten yararlanılamadığı tespit edilmiştir. 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 29. maddesi, arıtma tesislerinin elektrik enerjisi tarifesinde indirim uygulanmasını öngörmektedir. Bu indirim oranı, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmekte ve 2011 tarihli karar ile yüzde elli olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, İdarenin 27 tesisinden 20’sinin teşvikten tam olarak faydalandığı, ancak 7 paket tesisin gerekli şartları yerine getiremediği belirlenmiştir. İdare, bu tesislerin projelerinin hazırlanması ve onay süreçlerini başlattığını, çevre izin belgelerinin temin edilmesinin ardından elektrik enerjisi teşvikinden yararlanılacağını ifade etmiştir. Dolayısıyla, İdarenin her yıl teşvikten eksiksiz faydalanabilmesi için gerekli bilgi ve belgeleri hazırlaması önem arz etmektedir. |
BULGU: Elektrik Enerjisi Teşvikinden Yararlanmayan Tesislerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdareye ait atıksu arıtma tesislerinin bazılarının mevzuatta yer alan elektrik enerjisi teşvikinden yararlandığı görülmekle birlikte özellikle paket tesis diye adlandırılan tesislerde teşvik için gerekli belgelerin hazırlanmadığı ve bu sebeple teşvikten yararlanılmadığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Teşvik” başlıklı 29’uncu maddesinde yer alan; “…Arıtma tesisi kuran, işleten ve yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getiren kuruluşların arıtma tesislerinde kullandıkları elektrik enerjisi tarifesinin, sanayi tesislerinde kullanılan enerji tarifesinin yüzde ellisine kadar indirim uygulamaya ve ileri arıtma teknikleri ile arıtılmış atıksuyu yeniden kullanan kuruluşlara, yeniden kullanım oranına göre bu oranı yüzde yüze kadar artırmaya Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) yetkilidir. Teşvik tedbirleri ile ilgili esaslar yönetmelikle belirlenir. . ” ifadeleriyle indirim oranına Cumhurbaşkanı tarafından karar verileceği ve teşviklere ilişkin esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
Bu hükme istinaden Bakanlar Kurulu’nun 23.10.2011 tarihli ve 2245 sayılı Atıksu Arıtma Tesislerinde Kullanılan Elektrik Enerjisi Giderlerinin Bir Kısmının Geri Ödenmesine İlişkin Kararı ile indirim oranı yüzde elli olarak belirlenmiştir. Yine söz konusu madde dayanak gösterilerek yayımlanan; Çevre Kanununun 29’uncu Maddesi Uyarınca Atıksu Arıtma Tesislerinin Teşvik Tedbirlerinden Faydalanmasında Uyulacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik’in enerji giderinin bir kısmının geri ödemesine ilişkin 6’ncı maddesinde; söz konusu teşvikten yararlanabilmek için her yıl Nisan ayı sonuna kadar başvuruda bulunulabileceği, geri ödeme belgesi ve diğer sayılan bilgi ve belgelerin başvuru dosyasında yer almaması durumunda başvurunun kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin arıtma tesislerinin bazıları için gerekli izin ve işlemleri yaparak başvuruda bulunduğu ve ilgili teşvikten yararlandığı görülmekle birlikte bir kısım tesislerde Yönetmelik’te belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilemediği ve bu sebeple teşvikten faydalanılmadığı tespit edilmiştir. Buna göre İdarenin 27 tesisinden 20 tesisinin teşvikten tam olarak faydalandığı ancak 7 paket tesisinin ise gerekli şartları sağlayamadığı dolayısıyla bu teşvikten yararlanamadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu tesislerin projelerinin hazırlanması ve proje onaylarının alınması için sürecin başlatılmış olduğunu, Tesislerin proje çizimleri ve proje onaylarının temin edilmesinden sonra çevre izin süreçleri devam edeceğini, Çevre izin belgesi temininin sağlanmasından sonra ise elektrik enerjisi teşvikinden yararlanılmaya başlanacağını belirtmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin enerji teşviki için gerekli bilgi ve belgeleri hazırlayarak her yıl bu teşvikten eksiksiz faydalanması gerekmektedir.