ÖZET: İdarenin su hizmeti sağladığı bazı yerleşim yerlerinde sayaç takma işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kaçak su kullanım riskini artırmakta ve su bedelinin faturalandırılmasında sorunlar yaratmaktadır. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun, su ve kanalizasyon idarelerinin, içme ve kullanma suyu ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli tesislerin kurulması ve işletilmesi gibi görevleri olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, idarelerin su kayıplarını önlemek için gerekli tedbirleri almasını zorunlu kılmaktadır.

Yayımlanan Tebliğ’e göre, idarelerin hizmet verdikleri tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone olma, sayaç taktırma ve sayacı işlevsel tutma yükümlülükleri bulunmaktadır. DİSKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği ise, abonesiz veya sayaçsız su kullanımını kaçak olarak tanımlamakta ve bu tür kullanımların engellenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

2024 yılına ilişkin veriler, idarenin hizmet alanında toplam 8416 abone bulunduğunu ve bazı yerleşim yerlerinde sayaç takılmadığını göstermektedir. Bu nedenle, sayaç takma işlemlerinin bir an önce tamamlanması, kaçak su kullanımının önlenmesi ve olası hukuki yaptırımların engellenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İdarenin Hizmet Alanı Kapsamında Bulunan Bazı Yerleşim Yerlerinde Sayaç Takma İşlemlerinin Tamamlanmamış Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından su hizmeti verilen mahallerde ilgili su bedelinin faturalandırılmasında ana araç olan sayaçları takma işleminin tamamlanamadığı, bu yüzden kaçak su kullanım riskine sebebiyet verildiği görülmüştür.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Görev ve yetkiler” başlıklı 2’nci maddesinde; su ve kanalizasyon idarelerinin görevleri arasında içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek sayılmaktadır.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarını azaltmak üzere alınacak tedbirler” başlıklı 7’nci maddesinde idarelerin içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi ile sistemin izlenmesi ve kontrolü için, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliği’nde verilen yöntemleri uygulayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda yayımlanan Tebliğ’in “Abonelik işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde idarelerin hizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone olmak, sayaç taktırmak ve sayacı işler durumda muhafaza etmekle idareyle birlikte yükümlü olduğu, idarelerin abonesiz ve sayaçsız su kullanımını önlemek maksadıyla gerekli çalışmaları yapacağı, abonelik tesis edilirken suyun kullanım şekline ve kullanıcısına göre abone türlerinin belirlenerek sisteme giriş yapılacağı düzenlemeleri yer almaktadır.

DİSKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Kaçak ve Usulsüz Su Kullanmak” başlıklı 50’nci maddesinde; aboneli veya abonesi olmadan su dağıtım şebeke hattından veya şube yolundan İdareye ait kuyu, kaynak, isale hattı, terfi hattı, depo ve/veya şebekeye her türlü müdahale ile abone olup da sayaçsız veya sayacı işletmeyecek herhangi bir tertibatla su kullanmanın kaçak su kullanımı olduğu ifade edilmiştir. Bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımlarının tutanakla tespit edilip kullanımının engelleneceği; kaçak su kullanımı müeyyidesi uygulanarak su bedelinin tahakkukunun ve tahsilinin yapılacağı belirtilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden; İdarenin hizmet alanı dâhilinde bulunan yerlere ilişkin içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyacının yer altı ve yer üstü su kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine ilgili su hizmeti ulaşıncaya kadar gerekli olan işlemlerin İdare tarafından yapılması gerektiği, İdarenin tasarrufunda olan yeraltı ve yerüstü su kaynaklarından İdareden izin alınmadan sayaçsız su kullanımı olması durumunda ise bu durumun kaçak su kullanımı sayılacağı ve bu tür su kullanımlarının engelleneceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; 2024 yılına ilişkin idare tarafından tarafımıza iletilen bilgilere göre idarenin hizmet kapsamında bulunan ilçe ve mahallerde toplam 8416 adet abonesi olup sayaç takılmayan yerleşim yeri tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, su sayacı takma işlemlerinin tamamlanarak kaçak su kullanımı riskinin ortadan kaldırılması ve olası hukuki yaptırımlara mahal verilmemesi gerekmektedir.