ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, tamamlanan yatırımların ilgili Maddi Duran Varlık hesapları olan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’na aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, tamamlanan yatırımların bu hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.

Denetim sırasında, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilen toplam 30.918.334,64 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili hesaplara aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, belediyenin muhasebe kayıtları ve mali tablolarında hatalara yol açmıştır. Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, tamamlanan yatırımların 251 ve 252 hesaplarına aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilen tamamlanan yatırımların, ilgili Maddi Duran Varlık Hesapları’na kaydedilmesi, mali tabloların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, belediyenin mali yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananların ilgisine göre Maddi Duran Varlık hesapları arasında yer alan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alınmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği’nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 191’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasında; “Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine ilişkin tutarlar yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir”,

252 Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinin (a) fıkrasının birinci bendinde de; “Bütçeye gider kaydıyla satın alınan binaların maliyet bedeli bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir”,

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin a fıkrasının 1’inci bendinde; “Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sâri olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

15 (b) fıkrasının 1’inci bendinde; “Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir” şeklinde düzenlemeler getirilmiştir.

Belediye muhasebe kayıtları ile mali tablolarının incelenmesinde, önceki yıllarda ve 2024 yılında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan toplam 30.918.334,64 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapıldığı halde ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla Bilançoda hataya neden olunmuştur.

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananlarının ilgisine göre Maddi Duran Varlık Hesapları arasında yer alan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alınması gerekmektedir.