|
ÖZET: Belediye şirketine yapılan hakediş ödemelerinde, vadesi geçmiş vergi borcu sorgulaması yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi’nin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları sırasında, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi gereğince, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerinden vadesi geçmiş borcu yoktur belgesinin talep edilmediği görülmüştür. Bu durum, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılan ödemelerde yasal bir yükümlülüğün ihlaline işaret etmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği’nde, 5.000 TL’nin üzerindeki ödemelerde hak sahiplerinin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranması gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler, bu tür ödemelerde gerekli belgelerin talep edilmediğini ortaya koymuştur. Bu durum, idarenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve olası idari para cezalarıyla karşılaşma riskini artırdığını göstermektedir. Sonuç olarak, belediye şirketine yapılan ödemelerde vergi borcu sorgulamasının yapılması, hem yasal bir zorunluluk hem de kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu tür denetimlerin eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmesi, kamu maliyesinin sağlıklı işleyişine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Belediye Şirketine Yapılan Hakediş Ödemelerinde Vergi Borcu Sorgulaması Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımına ilişkin belediye şirketine yaptığı hakediş ödemelerinde vadesi geçmiş borcu yoktur yazısının aranmadığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesine göre;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemelerde Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması zorunluluğu getirmeye ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu ile kesintilere asgari tutar ve oran getirmeye, kapsama girecek amme alacaklarını tür, tutar, ödeme ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etmeye, zorunluluk getirilen ödeme ve işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanının yetkili olacağı;
Aynı maddenin devamında, takibe yetkili tahsil dairesince, bu madde kapsamında getirilen zorunluluğa rağmen borcun olmadığına dair belgeyi aramaksızın ödeme yapanlara ve işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara dört bin Türk lirası idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Seri: A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliği’nin “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” bölümünde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle 5.000,00 TL’nin üzerinde yapacakları ödemeler sırasında hak sahiplerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borçlarının bulunmadığına ilişkin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılması zorunluluğu getirilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare tarafından Belediye Şirketine yapılan hakediş ödemeleri sırasında Tebliğ’de belirlenen tutarın üzerindeki ödemelerde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılmadan ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresince belediye şirketine yapılan ödemeler sırasında Tebliğ’de belirlenen tutarın üzerindeki ödemelerde vergi borcu sorgulaması yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.