|
ÖZET: İdarenin kendi şirketine kredi kullanımı için kefalet vermesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, meclis kararı ile Balıkesir Toplu Taşıma A.Ş. (BTT) için 100.000.000,00 TL tutarında kredi kefaleti sağlamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 70. maddesi, belediyelerin belirli görev ve hizmet alanlarında şirket kurma yetkisini tanırken, 68. madde ise borçlanma esaslarını düzenlemektedir. Bu düzenlemelere göre, belediyelerin borçlanma yetkisi yalnızca meclis kararları ile sınırlıdır.
Kefalet, asıl borçlunun borcunu ödemesinin güvence altına alınması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, eğer şirket borcunu ödeyemezse, borcun yükümlülüğü belediyeye geçecektir. Bu durum, dolaylı yoldan borçlanma anlamına gelmektedir. Ancak, 5393 sayılı Kanun’un 68. maddesinde belirtilen borçlanma koşulları arasında kefalet yoluyla borçlanma yer almamaktadır. Bu nedenle, idarenin meclis kararı ile şirketlerine kefil olmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır ve bu tür uygulamalardan kaçınılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İdarenin Kendi Şirketine Kredi Kullanımı İçin Kefalet Vermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir belediye meclisi kararı ile Balıkesir Toplu Taşıma A.Ş (BTT)’ye 100.000.000,00 TL kredi kullanımı için kefalet verildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Şirket kurulması” başlıklı 70’inci maddesinde, belediyelerin kendilerine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre şirket kurabileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Kanun’un 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde “Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek” belediye meclisinin yetki ve görevleri arasında sayılmıştır.
Öte yandan, aynı Kanun’un “Borçlanma” başlıklı 68’inci maddesinde, belediye ve belediye şirketlerinin borçlanma esasları düzenlenmiş, bu maddeden belediyelerin görev ve hizmetlerinin gerektirdiği giderleri karşılamak amacıyla borçlanabileceği, şirket borçlanmaları konusunda ise tanınan yetkinin sadece belediye meclisinin karar vermesi ile sınırlı olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Kefalet tanımı gereği asıl borçlunun borcunu ödemesinin teminat altına alınması olup, şirket borcunu ödeyemezse borcun sahibi Belediye olacaktır.
Bir başka deyişle kefalet verme dolaylı yoldan da olsa borçlanma ile sonuçlanmış olacaktır. Oysaki belediyelerin hangi şartlarla borçlanacağı 5393 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinde sayılmıştır. Kefalet yoluyla borçlanma bu hükümler arasında yer almamaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü ve açıklamalar gereğince idarenin, meclis kararı ile şirketlerine kefil olmasının mevzuata uygun olmaması nedeniyle bu yönde tasarrufta bulunulmaması gerekmektedir.