ÖZET: Hakediş ödemelerinin zamanında yapılmaması, alacaklı firmalar tarafından ilamsız icra takibi başlatılmasına yol açmakta ve bu durum, icra masrafları ile avukatlık vekalet ücretlerinin artmasına neden olmaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi İdare’si tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilen çeşitli alımlarda, hakedişlerin gecikmesi sonucunda bu masrafların toplamı 31 Aralık 2024 itibarıyla 5.462.048,07 TL’ye ulaşmıştır. Bu durum, zamanla artan bir eğilim göstermektedir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39. maddesi, hakediş raporlarının onaylanması ve ödemelerin yapılması için belirli süreler öngörmektedir. Ancak, bu sürelerin ihlal edilmesi, müteahhit firmaların icra takibi başlatmasına sebep olmakta ve sonuç olarak belediyenin bütçesinde ek yükler oluşmaktadır.

Sonuç olarak, icra masrafları ve avukatlık ücretleriyle karşılaşmamak için hakediş ödemelerinin mevzuatta belirtilen süreler içinde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem belediyenin mali yükümlülüklerini azaltacak hem de ilgili tarafların sorumluluklarını minimize edecektir.

BULGU: Hakediş Ödemelerinin Zamanında Yapılmaması Sebebiyle Alacaklı Firmalar Tarafından İlamsız İcra Takibi Başlatılması Neticesinde İcra Masrafları İle Avukatlık Vekalet Ücretlerine Maruz Kalınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan muhtelif alımlarda, hakediş ödemelerinin zamanında yapılmaması sebebiyle, alacaklı firmalar tarafından ilamsız icra takibi başlatılması neticesinde asıl alacağa bağlı olarak icra masrafları ve avukatlık vekalet ücretleri ödendiği görülmüştür.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde:

cc

Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. …” denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde:

cc

Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere sözleşmesinde farklı bir süre belirtilmemiş ise on beş gün içinde de ödeme yapılır. .” denilmektedir.

Düzenlenen hakedişlerin zamanında ödenmemesi ve müteahhit firmalar tarafından icra takibi başlatılması sebebiyle 31.12.2024 itibariyle Belediyenin icra masrafları ve avukatlık vekalet ücret ödemeleri 5.462.048,07 TL’ye ulaşmış olup, giderek artan bir seyir izlemektedir.

Öte yandan belediye aleyhine başlatılan icra takibi sonucunda ortaya çıkan faiz, masraf ve vekâlet ücretlerinin belediye bütçesinden karşılanması ilgililerin sorumuluğuna da yol açabilecektir.

Sonuç olarak, icra ve avukatlık masraflarına maruz kalınmaması adına hakedişlerin mevzuatta yer alan süreler dahilinde ödenmesi gerekmektedir.