ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Su Kayıpları Teknik Usuller Tebliği’nde bazı uygulamaların eksik olduğunu ortaya koymuştur. İçme-kullanma suyunun etkin kullanımı ve israfının önlenmesi amacıyla 08.05.2014 tarihinde yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, su kayıplarının kontrolü için idarelere belirli yükümlülükler getirmiştir. Yönetmeliğin 11. maddesi, bu yükümlülüklere uymayanların sorumlu olacağını ve idarelerin stratejik planlarında su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlere yer vermek zorunda olduğunu belirtmektedir.

16.07.2015 tarihinde yayımlanan Su Kayıpları Teknik Usuller Tebliği, idarelerin su kayıplarını önlemek için çeşitli önlemler almasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemeler, içme suyu tedarikinde kullanılan kuyularda ve terfi merkezlerinde debi ölçüm cihazlarının eksik olduğunu, şebeke sisteminin izole alt bölgelere ayrılmadığını ve Coğrafi Bilgi Sistemi’nin yeterli veri sağlamadığını göstermiştir. Ayrıca, veri kontrol ve izleme sisteminin (SCADA) Tebliğ’de belirtilen yeterlilik kriterlerini karşılamadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Mevzuat hükümleri çerçevesinde, içme-kullanma suyuna ilişkin sistemlerdeki kayıpların kontrol altına alınması için Tebliğ hükümlerinin uygulanması ve su tüketimine yönelik maliyet analizlerinin yapılması önem arz etmektedir. Ayrıca, stratejik planlarda su kayıplarını azaltıcı yöntemlere yer verilmesi gereklidir.

BULGU: Su Kayıpları Teknik Usuller Tebliği’nde Öngörülen Bazı Uygulamalarda Eksikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Su Kayıpları Tebliği’nde yer verilen bir takım gerekliliklerin tam olarak yerine getirilmediği görülmüştür.

İçme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi, su temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrol edilmesi amacıyla 08.05.2014 tarih ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği yayımlanmıştır.

Yönetmelik’in 11’inci maddesinde, Yönetmelik’te belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenlerin, ilgili mevzuata göre sorumlu olacağı ve idarelerin, stratejik planlarında su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlerine yer vermek zorunda oldukları ifade edilmiştir.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’ne istinaden 16.07.2015 tarih ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği yayımlanmıştır.

Tebliğ’in 5’inci maddesinde; idarelerin, içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi için, idari ve fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesini, şebekenin ve sistemin şartnamelere ve uygulama projelerine uygun yapılmasını, kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak temin edilmesini, sistemde ana basınç bölgesi ve alt bölgelerin oluşturulmasını, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile optimum işletme şartlarının sağlanmasını, sistemin izlenmesi ve kayıt altına alınmasını ve etkili bir su yönetim sistemini sağlamakla yükümlü oldukları belirtilmiştir.

Tebliğ’in 6’ncı ve devamı maddelerinde ise, su kayıplarının önlenmesi, kurulacak Antalya Su ve Atık Su İdaresi Genel Müdürlüğü 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim 26 Raporu

sistemler, kullanılacak malzemeler ve su kayıplarının kontrolü amacıyla İdareler tarafından yapılması gerekenlere ilişkin bölüm başlıklar halinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Kurumun saha uygulamalarının anılan Tebliğ’de yer alan bölüm başlıkları temelinde incelenmesi neticesinde;

İçme-kullanma suyu tedariki için kullanılan kuyularda ve bunlara ait terfi merkezlerinde debilerin ölçülmesine yönelik cihazların bulunmadığı,

Şebeke sisteminin izole edilmiş ve kontrol edilebilen alt bölgelere ayrılmadığı,

Alt yapı tesislerine ilişkin Coğrafi Bilgi Sistemi’nin (CBS) analiz ve raporlamaya yönelik yeterli veri bulundurmadığı,

Veri kontrol ve izleme sisteminin (SCADA) Tebliğ’de öngörülen yeterlilik kriterlerini karşılamadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, içme-kullanma suyuna ilişkin temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıpların kontrol altına alınması adına Tebliğ hükümleri doğrultusunda uygulamaya geçilmesi ayrıca su tüketimine yönelik fayda ve maliyet analizlerinin hazırlanması ve Kuruma ait stratejik planda su kayıplarını azaltıcı yöntemlere yer verilmesi gerekmektedir.