ÖZET: Yapılandırılmış Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçlarının muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından yapılan bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin kanunlar çerçevesinde, muhasebe kayıtlarının mevzuata uygunluk göstermediği anlaşılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, vadesi geçmiş ve ertelenmiş vergi ile diğer yükümlülüklerin izlenmesi için belirli kurallar getirmektedir.

Özellikle, 368. madde, bir yıl içinde ödenmeyen yükümlülüklerin izlenmesi gerektiğini belirtirken, 438. madde ise kamuya olan borçların bir yıldan uzun süreli taksitlendirilmiş kısımlarının kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu durum, SGK ek karşılık prim borçlarının uygun hesaplarda izlenmemesi nedeniyle, Belediyenin kamuya olan yükümlülüklerinin mali tablolarında doğru bir şekilde yansıtılamayacağı anlamına gelmektedir.

Sonuç olarak, bu hatalı muhasebe kayıtları, mali tablolar üzerinde önemli hatalara yol açmakta ve Belediyenin borç tutarlarının gerçek durumunu yansıtmakta yetersiz kalmaktadır. Bu tür hataların önlenmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Yapılandırılmış Sosyal Güvenlik Kurumu Borçlarının Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanunlar kapsamında yapılandırılmış Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının niteliğini düzenleyen 278’inci maddesinde, bu hesabın kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılacağı hususu düzenlenmiştir. Mezkûr Yönetmelik’in 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının niteliğini düzenleyen 322’nci maddesinde de bu hesabın kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Bu itibarla, SGK ek karşılık prim borçlarının 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmemesi nedeniyle, Belediyenin kamuya olan prim ve vergi gibi yükümlülüklerine ilişkin borç tutarlarının doğru bir şekilde mali tablolarına yansıtılamayacağı düşünülmektedir. Diğer bir ifadeyle, mali tablolarda, söz konusu hesaplarda izlenmeyen tutarlar kadar hata oluşmaktadır.